Yamal yarim oroli
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 38-b. — ziyouz.com
Yamal yarim oroli (nenetsça ya - yer va mal — oxiri) — RF Ğarbiy Sibirning şim.dagi yarim orol. Mayd. 122 ming km2. Yer yuzasi tekislik. Uz. 700 km. Eng baland joyi 84 m. Eni 240 km gaça. Köp yillik muzloq gruntlar, gidrolakkolitlar, termokarst, botiklar va boşqalar relyef şakllari tarqalgan. Qirğoqlarining kattagina qismi dengizdan qum tillari bilan ajralib turgan pasttekislik, unçalik çuqur bölmagan qöltiqlardan iborat. Köl köp (Yarroto, Yambuto, Neyto va boşqalar). Tundra ösimliklari bilan qoplangan; jan. da örmonli tundra bor. Hayvonlardan lemming, pesets, şimol buğusi mavjud; quşlardan qur, qutb boyquşi, yoz kunlari köplab ğoz va ördaklar uçib keladi. Buğuçilik, ovçilik, baliq ovlaş rivojlangan. Gaz konlari topilgan. Ob qöltiği qirğoğida dengiz kemalari töxtaydigan joy — Noviy port bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯМАЛ ЯРИМ ОРОЛИ (ненецча я - ер ва мал — охири) — РФ Ғарбий Сибирнинг шим.даги ярим орол. Майд. 122 минг км2. Ер юзаси текислик. Уз. 700 км. Энг баланд жойи 84 м. Эни 240 км гача. Кўп йиллик музлоқ грунтлар, гидролакколитлар, термокарст, ботиклар ва бошқалар рельеф шакллари тарқалган. Қирғоқларининг каттагина қисми денгиздан қум тиллари билан ажралиб турган пасттекислик, унчалик чуқур бўлмаган қўлтиқлардан иборат. Кўл кўп (Яррото, Ямбуто, Нейто ва бошқалар). Тундра ўсимликлари билан қопланган; жан. да ўрмонли тундра бор. Ҳайвонлардан лемминг, песец, шимол буғуси мавжуд; қушлардан қур, қутб бойқуши, ёз кунлари кўплаб ғоз ва ўрдаклар учиб келади. Буғучилик, овчилик, балиқ овлаш ривожланган. Газ конлари топилган. Обь қўлтиғи қирғоғида денгиз кемалари тўхтайдиган жой — Новий порт бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.