Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Yan Raynis

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 51–52-b. — ziyouz.com

    Raynis Yan (taxallusi; asl ism-şarifi Yanis Pliyekşans) [1865. 30.8(11.9), Varslavani qişloği, hoz. Yekabpile tumani — 1929.12.9, Riga] — Latviya xalq şoiri (1940), daramaturg va jamoat arbobi. Peterburg un-tini tugatgan (1888). «Diyenas lapa» gaz. muharriri (1891—95). Revolyutsion faoliyati uçun qamalgan (1897). Pskovga, söngra Vyatka gubernyasidagi Slobodskoy ş.ga (1899) surgun qilingan. 1903 y. surgundan kaytgan. Şveysariyada emigratsiyada bölgan (1905—20). «Moviy oqşom sadolari» (1903), «Böron nihollari» (1905), «Ajoyib kitob» (1909), «Boşi va oxiri» (1912), «Dağdağaning beş nusxa daftari» (1920— 25) va b. şe'riy töplamlar muallifi. «Ave sol» dostonida (1910) quyoş ozodlik simvoli sifatida tasvirlangan. «Guvullayver, şamol» pyesasi (1913) Latviya dramaturgiyasida muhim örin tutadi. «Öt va tun» (1905), «Indulis va Ariya» (1911), «Iosif va uning akaukalari» (1919) pyesalari ham bor. Rus dostonlari asosida «Ilya Muromets» tragediyasini yozgan (1922). Asarlari özining yangi uslubi, çukur falsafiy teranligi va yuksak ğoyaviyligi b-n ajralib turadi, «Yangi zamon» şe'riy töplami özbek tiliga tarjima qilingan (1967).

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    РАЙНИС Ян (тахаллуси; асл исм-шарифи Янис Плиекшанс) [1865. 30.8(11.9), Варславани қишлоғи, ҳоз. Екабпиле тумани — 1929.12.9, Рига] — Латвия халқ шоири (1940), дараматург ва жамоат арбоби. Петербург ун-тини тугатган (1888). «Диенас лапа» газ. муҳаррири (1891—95). Революцион фаолияти учун қамалган (1897). Псковга, сўнгра Вятка губернясидаги Слободской ш.га (1899) сургун қилинган. 1903 й. сургундан кайтган. Швейцарияда эмиграцияда бўлган (1905—20). «Мовий оқшом садолари» (1903), «Бўрон ниҳоллари» (1905), «Ажойиб китоб» (1909), «Боши ва охири» (1912), «Дағдағанинг беш нусха дафтари» (1920— 25) ва б. шеърий тўпламлар муаллифи. «Ave sol» достонида (1910) қуёш озодлик символи сифатида тасвирланган. «Гувуллайвер, шамол» пьесаси (1913) Латвия драматургиясида муҳим ўрин тутади. «Ўт ва тун» (1905), «Индулис ва Ария» (1911), «Иосиф ва унинг акаукалари» (1919) пьесалари ҳам бор. Рус достонлари асосида «Илья Муромец» трагедиясини ёзган (1922). Асарлари ўзининг янги услуби, чукур фалсафий теранлиги ва юксак ғоявийлиги б-н ажралиб туради, «Янги замон» шеърий тўплами ўзбек тилига таржима қилинган (1967).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.