Yan Sibelius
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 329–330-b. — ziyouz.com
Sibelius Yan SIBELIUS (Sibelius) Yan (Yuxan Kristian) (1865.8.12, Xyamenlinna — 1957.20.9, Yarvenpya, Xelsinki yaqinida) — fin kompozitori. Milliy kompozitorlik maktabi asosçilaridan, musiqiy romantizm vakili. Xelsinkidagi musika in-tini tugatgan (1889). S. ijodi xalqçillik b-n suğorilgan, yorqin milliy kolorit, ulugvorlik, samimiylik, kuyçanlik va garmonik boyligi b-n ajralib turadi. Simfonik musiqa ustasi sifatida tanilgan S. 7 simfoniya, «Kalevala» eposi mavzulari asosida «Lemminkyaynen» syuitasi (4 simfonik afsona — «Tuonel oqquşi» va b.dan iborat), poemalar («Finlyandiya» va b.), «Xazin vals», 3 syuita, skripka va orkestr uçun konsert, şuningdek, «Minoradagi qiz» operasi, «Skaramuş» baleti, vokal, kamer va b. asarlar muallifi.
Xelsinkidagi Musika akademiyasiga S. nomi berilgan (1939). 1950 y.dan Xelsinkida har yili «Sibelius haftaligi» musiqa festivali ötkaziladi. S. nomida xalqaro mukofot ta'sis etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СИБЕЛИУС (Sibelius) Ян (Юхан Кристиан) (1865.8.12, Хяменлинна — 1957.20.9, Ярвенпя, Хельсинки яқинида) — фин композитори. Миллий композиторлик мактаби асосчиларидан, мусиқий романтизм вакили. Хельсинкидаги мусика ин-тини тугатган (1889). С. ижоди халқчиллик б-н суғорилган, ёрқин миллий колорит, улугворлик, самимийлик, куйчанлик ва гармоник бойлиги б-н ажралиб туради. Симфоник мусиқа устаси сифатида танилган С. 7 симфония, «Калевала» эпоси мавзулари асосида «Лемминкяйнен» сюитаси (4 симфоник афсона — «Туонель оққуши» ва б.дан иборат), поэмалар («Финляндия» ва б.), «Хазин вальс», 3 сюита, скрипка ва оркестр учун концерт, шунингдек, «Минорадаги қиз» операси, «Скарамуш» балети, вокал, камер ва б. асарлар муаллифи.
Хельсинкидаги Мусика академиясига С. номи берилган (1939). 1950 й.дан Хельсинкида ҳар йили «Сибелиус ҳафталиги» мусиқа фестивали ўтказилади. С. номида халқаро мукофот таъсис этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.