Yang
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 44-b. — ziyouz.com
Yang (Yan Çjennin) (1922.22.9, Xefey, Xitoy) — xitoy fizigi; AQŞ da işlagan. AQŞ Milliy FA a'zosi (1965), prof. (1955). Milliy untni tugatgan (1942). Falsafa fanlari d-ri (1948). Çikago untida (1948—49), Prinston untida (1949—65) işlagan. Nyu-York un-ti prof. (1966) va Nazariy fizika instituti direktori (1967 yildan). Ilmiy işlari statistik fizika, maydon kvant nazariyasi, elementar zarralar fizikasiga oid. Amerikalik fizik R. Mills bilan hamkorlikda kalibrlaş prinsipini tavsiya etgan va vektor mezon maydoni nazariyasini işlab çiqqan (1954). Kuçsiz özaro ta'sirda juftlik saqlaniş qonunining buzilişi (1956, T. Li bilan), betayemirilişda nafaqat juftlik, balki yakka zaryad boğlikdigi ham sakdanmasligi (1957, T. Li va R. Eme bilan) haqidagi gipotezani ilgari surgan. Şu yili (L. D.Landau va A. Salomdan mustaqil ravişda) kombinatsiyalangan juftlikning saqlanişi haqidagi ğoyani ilgari surdi (T. Li bilan hamkorlikda). Pionni nuklon va antinuklondan iborat sistema deb hisoblab, elementar zarraning birinçi tarkibiy modelini tavsiya etdi (1949, E. Fermi bilan hamkorlikda). Kuçsiz özaro ta'sir oraliq vektor bozonlar vositasida uzatiladi, degan ğoyani ilgari surdi (1960, T. Li bilan). Nobel mukofoti laureati (1957).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯНГ (Ян Чженьнин) (1922.22.9, Хэфей, Хитой) — хитой физиги; АҚШ да ишлаган. АҚШ Миллий ФА аъзоси (1965), проф. (1955). Миллий унтни тугатган (1942). Фалсафа фанлари д-ри (1948). Чикаго унтида (1948—49), Принстон унтида (1949—65) ишлаган. Нью-Йорк ун-ти проф. (1966) ва Назарий физика институти директори (1967 йилдан). Илмий ишлари статистик физика, майдон квант назарияси, элементар зарралар физикасига оид. Америкалик физик Р. Миллс билан ҳамкорликда калибрлаш принципини тавсия этган ва вектор мезон майдони назариясини ишлаб чиққан (1954). Кучсиз ўзаро таъсирда жуфтлик сақланиш қонунининг бузилиши (1956, Т. Ли билан), бетаемирилишда нафақат жуфтлик, балки якка заряд боғликдиги ҳам сакданмаслиги (1957, Т. Ли ва Р. Эме билан) ҳақидаги гипотезани илгари сурган. Шу йили (Л. Д.Ландау ва А. Саломдан мустақил равишда) комбинацияланган жуфтликнинг сақланиши ҳақидаги ғояни илгари сурди (Т. Ли билан ҳамкорликда). Пионни нуклон ва антинуклондан иборат система деб ҳисоблаб, элементар зарранинг биринчи таркибий моделини тавсия этди (1949, Э. Ферми билан ҳамкорликда). Кучсиз ўзаро таъсир оралиқ вектор бозонлар воситасида узатилади, деган ғояни илгари сурди (1960, Т. Ли билан). Нобель мукофоти лауреати (1957).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.