Yangi Vena maktabi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 45-b. — ziyouz.com
Yangi Vena maktabi YANGI VENA MAKTABI, Ikkinçi Vena maktabi — A. Şyonberg va uning şogirdlari A.Berg, A.Vebern, E.Velles, X.Eysler va boşqalarning hamkorligi natijasida Venada qaror topgan ijodiy yönaliş, musiqiy modernizm körinişlaridan biri. 20-asrning 1-yarmida Ğarbiy Yevropada yuz bergan ijtimoiy va madaniy inqiroz (1 va 2-jahon uruşlari, faşizm, ma'naviymadaniy qiymatlarning qadrsizlanişi va boşqalar) Ya.V.m. kompozitorlari ijodida öz aksini topib, asarlarida «kiçik odam»ning fojiasi, insonga açiniş hissi, faşizmga qarşi norozilik kabi badiiy mavzu va obrazlar, musiqiy ekspressionizm tamoyillari orqali namoyon böldi. Badiiy yangilaniş, öz navbatida, Ya.V.m. vakillari ijodidagi musiqiy uslub, ifoda vositalarining tubdan özgarişiga, atonallik, dodekafonş kabi musiqa tizimlarining qaror topişiga olib keldi. 20-asrning qator (I.Stravinskiy, D.Şostakoviç, Q.Qorayev va boşqalar) yirik kompozitorlari mazkur maktab an'analaridan foydalangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯНГИ ВЕНА МАКТАБИ, Иккинчи Вена мактаби — А. Шёнберг ва унинг шогирдлари А.Берг, А.Веберн, Э.Веллес, Х.Эйслер ва бошқаларнинг ҳамкорлиги натижасида Венада қарор топган ижодий йўналиш, мусиқий модернизм кўринишларидан бири. 20-асрнинг 1-ярмида Ғарбий Европада юз берган ижтимоий ва маданий инқироз (1 ва 2-жаҳон урушлари, фашизм, маънавиймаданий қийматларнинг қадрсизланиши ва бошқалар) Я.В.м. композиторлари ижодида ўз аксини топиб, асарларида «кичик одам»нинг фожиаси, инсонга ачиниш ҳисси, фашизмга қарши норозилик каби бадиий мавзу ва образлар, мусиқий экспрессионизм тамойиллари орқали намоён бўлди. Бадиий янгиланиш, ўз навбатида, Я.В.м. вакиллари ижодидаги мусиқий услуб, ифода воситаларининг тубдан ўзгаришига, атоналлик, додекафонш каби мусиқа тизимларининг қарор топишига олиб келди. 20-асрнинг қатор (И.Стравинский, Д.Шостакович, Қ.Қораев ва бошқалар) йирик композиторлари мазкур мактаб анъаналаридан фойдаланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.