Yangiariqsoy rasmlari
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 59-b. — ziyouz.com
Yangiariqsoy rasmlari — Söx daryosining irmoqlaridan bölgan Yangiariqsoy qoyatoşlariga işlangan tasvirlar; Farğona viloyati Söx tumani hududida. 1979—81 yillarda arxeolog M.Xöjanazarov tomonidan ilmiy örganilgan. 1100 dan ortiqrasmlar alohida va guruh holida toş yoki metall bilan uribçökiçlab, kölanka, oddiy çiziqlar, sxematik uslubda şşgangan. Ya.r.ning eng qadimiylari mil. av. 2—1- ming yilliklarga mansub, şuningdek, mil. 1-ming yillikka va örta asrlarga oidlari ham bor: odam, buqa, ot, tuya, böri, it, tulki, arxar, eçki, kiyik va boşqalarning rasmlari; şuningdek, ot va tuya mingan çavandozlar, kamondan öq uzayotgan merganlar, qöllarida uzun yoğoç uşlab otda ketayotgan odamlar, buqa yonida turgan omoç va boşqalar narsalarning tasvirlari ham mavjud. Kişilarning kundalik hayotidan olingan lavhalar köp uçraydi. Rasmlar juda jonli va aniq işlangan. Ya.r. orasidagi odam, buqa va omoçning tasviri Özbekiston hududidagi qoyatoş rasmlari tarkibida yagonadir, u Farğona vodiysida qadimdan ovçilik va çorvaçilik bilan dehqonçilik ham rivojlanganligini körsatadi. Ya.r. arxeologik yodgorlik va tarixiy manba sifatida muhim ilmiy ahamiyatga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯНГИАРИҚСОЙ РАСМЛАРИ — Сўх дарёсининг ирмоқларидан бўлган Янгиариқсой қоятошларига ишланган тасвирлар; Фарғона вилояти Сўх тумани ҳудудида. 1979—81 йилларда археолог М.Хўжаназаров томонидан илмий ўрганилган. 1100 дан ортиқрасмлар алоҳида ва гуруҳ ҳолида тош ёки металл билан урибчўкичлаб, кўланка, оддий чизиқлар, схематик услубда шшганган. Я.р.нинг энг қадимийлари мил. ав. 2—1- минг йилликларга мансуб, шунингдек, мил. 1-минг йилликка ва ўрта асрларга оидлари ҳам бор: одам, буқа, от, туя, бўри, ит, тулки, архар, эчки, кийик ва бошқаларнинг расмлари; шунингдек, от ва туя минган чавандозлар, камондан ўқ узаётган мерганлар, қўлларида узун ёғоч ушлаб отда кетаётган одамлар, буқа ёнида турган омоч ва бошқалар нарсаларнинг тасвирлари ҳам мавжуд. Кишиларнинг кундалик ҳаётидан олинган лавҳалар кўп учрайди. Расмлар жуда жонли ва аниқ ишланган. Я.р. орасидаги одам, буқа ва омочнинг тасвири Ўзбекистон ҳудудидаги қоятош расмлари таркибида ягонадир, у Фарғона водийсида қадимдан овчилик ва чорвачилик билан деҳқончилик ҳам ривожланганлигини кўрсатади. Я.р. археологик ёдгорлик ва тарихий манба сифатида муҳим илмий аҳамиятга эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.