Yaponlar

Yaponlar (özlarini nixondzin — quyoşli ölka odamlari deb ataşadi) — xalq, Yaponiyaning asosiy aholisi (123,6 mln. kişi). Umumiy soni 125,6 mln. kişi (1990-y.lar örtalari). Yapon tilida sözlaşadi. Dindorlari — asosan, sintoistlar va buddaviylar; xristianlar va sinkretik dinlarga e'tiqod qiluvçilar ham bor. Antropologik jihatdan mongoloid irqiga mansub. Ya.ning öziga xos etnik xususiyatlari ayrim mayda orollarda va Ryukyu arxipelagida yaşovçi aholida saqlanib qolgan. Ya. qabila sifatida mil. av. 1-mingyillikörtalarida Janubiy Koreya ya.o.dan Yapon o.lariga eneolit davri madaniyati (Yayon madaniyati)ni tarqatuvçi katta guruhning köçib kelişi natijasida şakllangan. Bunga qadar bu yerda ayn va qisman malayyapolinez qabilalari yaşagan. Ularning özaro aralaşuvi natijasida kelgindi qabilalar tili ustuvor mavqeni egallagan. qadimiy yapon qabilalarining elat bölib uyuşuvi mil. 4-asrda birinçi umumyapon davlati (Yamato podşoligi) ning taşkil topişi bilan tugagan. Yapon elati Osiyoning qadimiy sivilizatsiyalari (Xitoy, Koreya, Hindiston) ta'sirida rivojlangan. Qişloq aholisining asosiy maşğuloti — suğorma dehqonçilik (şoli), baliq ovlaş, şahar aholisida esa hunarmandçilik hisoblangan. Ya. çinni, loklangan buyumlar işlab çiqariş, töqimaçilik va badiiy hunarlar bilan şuğullangan. Köpgina hunarlar saklanib qolgan. Ya. qadimgi va eng yuqori darajada rivojlangan madaniyat va san'atga ega. Hozirda şaharlik Ya.ning katta qismi yuksak taraqqiy etgan sanoatda band.