Yasovulboşi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 97–98-b. — ziyouz.com
Yasovulboşi — Turkiston xonliklarida saroy mansablaridan biri. Mas, Xiva xonligida Ya.ning qölida mirşabxona, qamoqxonalar, şuningdek, xonni qöriqlaş işlari bölgan. Maxfiy farmonlar ham Ya. orqali ötgan. Ya. köçmançilardan tuzilgan askariy qismlarga qömondonlik qilgan. Ya. xonning farmoniga muvofiq askarni vaqtida uruşga boşlab borişgan. Har bir Ya.ning bir neça yordamçisi bölib, ular yasovumlar deb atalgan. Arznomani tekşiriş uçun xondan farmon olgaç, Ya. öz yordamçilaridan birini şikoyatçiga qöşib, hodisa yuz bergan joyga jönatgan. Tekşiriş işlari tamom bölgandan keyin, Ya. saroydan boşlab bosilgan har bir toş (18 çaqirim) masofa uçun arzçidan öz foydasiga 3,5 tanga undirib olgan. Qadimda Ya.da uning unvonini körsatadigan kumuş qalpoqlik aso bölgan, 19-asr oxirlarida esa Ya. kamariga piçoq taqqan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯСОВУЛБОШИ — Туркистон хонликларида сарой мансабларидан бири. Мас, Хива хонлигида Я.нинг қўлида миршабхона, қамоқхоналар, шунингдек, хонни қўриқлаш ишлари бўлган. Махфий фармонлар ҳам Я. орқали ўтган. Я. кўчманчилардан тузилган аскарий қисмларга қўмондонлик қилган. Я. хоннинг фармонига мувофиқ аскарни вақтида урушга бошлаб боришган. Ҳар бир Я.нинг бир неча ёрдамчиси бўлиб, улар ясовумлар деб аталган. Арзномани текшириш учун хондан фармон олгач, Я. ўз ёрдамчиларидан бирини шикоятчига қўшиб, ҳодиса юз берган жойга жўнатган. Текшириш ишлари тамом бўлгандан кейин, Я. саройдан бошлаб босилган ҳар бир тош (18 чақирим) масофа учун арзчидан ўз фойдасига 3,5 танга ундириб олган. Қадимда Я.да унинг унвонини кўрсатадиган кумуш қалпоқлик асо бўлган, 19-аср охирларида эса Я. камарига пичоқ таққан.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.