Yasugay bahodir

Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 104-b. — ziyouz.com

Yasugay bahodir YASUGAY BAHODIR, Yesugay bahodir (? — taxm. 1168) — Möğulistondagi köçmançi qabilalar ittifoqidan birining rahbari. Çingizxonning otasi. Ya.b.ning otasi — Bartan bahodir, bobosi — Qobulxonlar ham qabila sardori bölişgan. Ya. b. kuçli totor qavmi bilan qattiq kuraş olib borib, ular yurtini tobe ettirgan.

Ya.b.ning beşta öğli bölgan. Temuçin (Çingizxon), Jöçi Qasar, Qaçun, Tamuka, Bilgutoy ötçikin. Ya.b. öğillari va uruğaymoğining aksariyati oq yuzli va qora köz bölişgan; möğullar qora közli odamlarni burjigin deb ataşgan. Şu tufayli Ya.b. uruği burjigin — qiyot (möğulça qiyot — kuçli, şiddatli) deb nom olgan. Ya.b. vafot etganda Çingizxon 13 yoşda, ukalari esa yanada yoş bölişgan.

Ad.:Mirzo Uluğbek, Tört ulus tarixi, T., 1994; Abulğozi y , Şajarayi turk, T, 1992.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ЯСУГАЙ БАҲОДИР, Есугай баҳодир (? — тахм. 1168) — Мўғулистондаги кўчманчи қабилалар иттифоқидан бирининг раҳбари. Чингизхоннинг отаси. Я.б.нинг отаси — Бартан баҳодир, бобоси — Қобулхонлар ҳам қабила сардори бўлишган. Я. б. кучли тотор қавми билан қаттиқ кураш олиб бориб, улар юртини тобе эттирган.

Я.б.нинг бешта ўғли бўлган. Темучин (Чингизхон), Жўчи Қасар, Қачун, Тамука, Билгутой ўтчикин. Я.б. ўғиллари ва уруғаймоғининг аксарияти оқ юзли ва қора кўз бўлишган; мўғуллар қора кўзли одамларни буржигин деб аташган. Шу туфайли Я.б. уруғи буржигин — қиёт (мўғулча қиёт — кучли, шиддатли) деб ном олган. Я.б. вафот этганда Чингизхон 13 ёшда, укалари эса янада ёш бўлишган.

Ад.:Мирзо Улуғбек, Тўрт улус тарихи, Т., 1994; Абулғози й , Шажарайи турк, Т, 1992.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.