Yatrogen kasalliklar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 104–105-b. — ziyouz.com
Yatrogen kasalliklar (yun.— vraç va — yaratiş, tuğdiriş), yatrogeniyalar, psixogeniyalar — vraç yoki boşqa tibbiyot xodimlarining ehtiyotsizlik bilan aytgan noörin gaplari, xattiharakatlarining bemor psixikasiga ta'sir etişidan kelib çiqadigan kasalliklar. Aksari injiq, vasvas, öta ta'sirçan va asabi zaifroq kişilarda röy beradi. Ba'zi hollarda bemor vraç xulosasini (mas, biror obröliroq mutaxassis körayetganda yeki rentgenda tekşirilayotganda) qattiq taşvişlanib qabul qilişi; özini soğlom deb yurgan kişiga vraç körayotganda biror oğir, xavfli (mas, gipertoniya kasalligi, ösma) yoki kişini mulzam qiladigan (teritanosil, ginekologik) kasalligi borligi haqida taxmin aytilişi ham Ya.k.ga sabab böladi. Odatda, bir xil kasalliklar (mas, sil kasalliklari, ösma kasalliklari) davolanadigan kasalxonalarda yotgan ba'zi badgumon bemorlarda kuzatiladigan davolaniş va davo işlariga şubha bilan qaraş, tuşkunlikka tuşiş kabi holatlar kasallikni oğirlaştiradI.
Davosi: psixoterapiya.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯТРОГЕН КАСАЛЛИКЛАР (юн.— врач ва — яратиш, туғдириш), ятрогениялар, психогениялар — врач ёки бошқа тиббиёт ходимларининг эҳтиётсизлик билан айтган ноўрин гаплари, хаттиҳаракатларининг бемор психикасига таъсир этишидан келиб чиқадиган касалликлар. Аксари инжиқ, васвас, ўта таъсирчан ва асаби заифроқ кишиларда рўй беради. Баъзи ҳолларда бемор врач хулосасини (мас, бирор обрўлироқ мутахассис кўраетганда еки рентгенда текширилаётганда) қаттиқ ташвишланиб қабул қилиши; ўзини соғлом деб юрган кишига врач кўраётганда бирор оғир, хавфли (мас, гипертония касаллиги, ўсма) ёки кишини мулзам қиладиган (теританосил, гинекологик) касаллиги борлиги ҳақида тахмин айтилиши ҳам Я.к.га сабаб бўлади. Одатда, бир хил касалликлар (мас, сил касалликлари, ўсма касалликлари) даволанадиган касалхоналарда ётган баъзи бадгумон беморларда кузатиладиган даволаниш ва даво ишларига шубҳа билан қараш, тушкунликка тушиш каби ҳолатлар касалликни оғирлаштирадИ.
Давоси: психотерапия.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.