Yavantrop
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 3–4-b. — ziyouz.com
Yavantrop YAVANTROP, ngandon yoki soloy odami — qazilma odam, skeleti qoldiqlari (Pta töliq bölmagan boş suyagi va 2 ta katta boldir suyagi) 1931— 33 yillarda Yava o.ning Ngandon qişloği yaqinida Solo daryosi qirğoqlarida yuqori pleystotsen qatlamlaridan topilgan. Dastlabki geologik yoşi (60—50 ming yil) va ayrim morfologik belgilariga binoan Ya.ni paleoantroplarga kiritilgan. Lekin keyinçalik boş suyagining tuban tuzilişi belgilariga (köz usti börtiğining qalinligi, boş miya qutisi hajmining kiçik — 1100 sm3 bölişi va boşqalar) binoan Ya.ni arxantroplar (pitekantroplar)ta mansubligi aniqlandi. Boş suyagida juda köp jarohatlar bölişi Ya. orasidagi kannibalizm, «boşni ovlaş» va «boş qutisiga siğiniş» bilan tuşuntiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯВАНТРОП, нгандон ёки солой одами — қазилма одам, скелети қолдиқлари (Пта тўлиқ бўлмаган бош суяги ва 2 та катта болдир суяги) 1931— 33 йилларда Ява о.нинг Нгандон қишлоғи яқинида Соло дарёси қирғоқларида юқори плейстоцен қатламларидан топилган. Дастлабки геологик ёши (60—50 минг йил) ва айрим морфологик белгиларига биноан Я.ни палеоантропларга киритилган. Лекин кейинчалик бош суягининг тубан тузилиши белгиларига (кўз усти бўртиғининг қалинлиги, бош мия қутиси ҳажмининг кичик — 1100 см3 бўлиши ва бошқалар) биноан Я.ни архантроплар (питекантроплар)та мансублиги аниқланди. Бош суягида жуда кўп жароҳатлар бўлиши Я. орасидаги каннибализм, «бошни овлаш» ва «бош қутисига сиғиниш» билан тушунтирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.