Yefremov Filipp Sergeyeviç

Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 94-b. — ziyouz.com

Yefremov Filipp Sergeyeviç (1750, Vyatka — 1811 y.dan söng vafot etgan) — rus sayyohi, Örta Osiyo, Tibet va Hindiston böylab sayohat qilgan. Orenburg çegara r-nida xizmat qilayotganida (1774) qozoqlar asirga olib, Buxoroga keltirilgan. U Buxoro otaliği Doniyolbiy qölida xizmat qilgan. Keyinçalik önboşi, ellikboşi, yuzboşi qilib tayinlangan. Otaliqning Samarqand, Xiva va Eron yurişlarida qatnaşgan. Keyinroq Qöqon xonligiga qoçib ötgan. U yerdan Qaşqar, Tibet, Kaşmir orqali Hindistonga borgan. Inglizlar kemasida Kalkuttadan Afrika jan. orqali Angliyaga, u yerdan 1782 y.da Sankt-Peterburgga qaytib borgan. Keyinçalik Kavkaz, Ukraina va Ğarbiy Sibirdagi bojxonalarda işlagan. Ye. Örta Osiyo, Tibet va Hindiston mamlakatlarining siyosiy tuzumi, tabiati, harbiy qudrati, aholisi, urf-odatlari va hayotiga oid sayohatnoma yozib [«Töqqiz yillik sayohat (1774—1782)»] 1786 y. Peterburgda naşr ettirdi. Unda köplab fors va özbek sözlariga izoh bergan.

As: Devyatiletneye stranstvovaniye, 5 izd. [pod. red. E. Murzayeva], M., 1952.

Ad.: Hasanov H., Xofizi Abru, Xaydar Mirza, Filipp Yefremov, T., 1964.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ЕФРЕМОВ Филипп Сергеевич (1750, Вятка — 1811 й.дан сўнг вафот этган) — рус сайёҳи, Ўрта Осиё, Тибет ва Ҳиндистон бўйлаб саёҳат қилган. Оренбург чегара р-нида хизмат қилаётганида (1774) қозоқлар асирга олиб, Бухорога келтирилган. У Бухоро оталиғи Дониёлбий қўлида хизмат қилган. Кейинчалик ўнбоши, элликбоши, юзбоши қилиб тайинланган. Оталиқнинг Самарқанд, Хива ва Эрон юришларида қатнашган. Кейинроқ Қўқон хонлигига қочиб ўтган. У ердан Қашқар, Тибет, Кашмир орқали Ҳиндистонга борган. Инглизлар кемасида Калькуттадан Африка жан. орқали Англияга, у ердан 1782 й.да Санкт-Петербургга қайтиб борган. Кейинчалик Кавказ, Украина ва Ғарбий Сибирдаги божхоналарда ишлаган. Е. Ўрта Осиё, Тибет ва Ҳиндистон мамлакатларининг сиёсий тузуми, табиати, ҳарбий қудрати, аҳолиси, урф-одатлари ва ҳаётига оид саёҳатнома ёзиб [«Тўққиз йиллик саёҳат (1774—1782)»] 1786 й. Петербургда нашр эттирди. Унда кўплаб форс ва ўзбек сўзларига изоҳ берган.

Ас: Девятилетнее странствование, 5 изд. [под. ред. Э. Мурзаева], М., 1952.

Ад.: Ҳасанов Ҳ., Хофизи Абру, Хайдар Мирза, Филипп Ефремов, Т., 1964.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.