Yelböğoz
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 20–21-b. — ziyouz.com
Yelböğoz YELBÖĞOZ, tuxum istisqosi (Mola hydatidosa) — trofoblastik kasallik; xavfsiz ösma deb ham yuritiladi, çunki ba'zan ayrim bemorlarda Ye. metastazi kuzatiladi. Ye. ösişi homila tuxumining ilk muddatlarida sodir bölib, bunda xorion vorsinkalari uzum şingiliga öxşaş pufakçalar töplamiga aylanadi. Homila tuxumi butunlay Ye. pufakçalariga aylanişi yoki ayrim hollarda embrion saqlanib, platsenta Ye.ga aylanişi kuzatiladi. Ba'zan Ye. pufakçalari baçadonning muskul (miometriy) kavatiga ham ösib kiradi va baçadon devorining sirtiga, şuningdek, atrofidagi töqimalarga ham ötişi (destruksion Ye.) mumkin. Ye. dastlab xuddi homiladorlikday keçsada, tezda kon keta boşlab, uzluksiz davom etadi. Baçadon homiladorlikning tegişli oyidagiga nisbatan kattaroq böladi; ona organizmi b-n homila orasidagi moddalar almaşinuvi izdan çiqadi, köpinça homila nobud böladi. Ultratovuş (UZI) apparati Ye.ni oson aniqlaş imkonini beradi. Ye.ni öz vaqtida aniqlab oldini oliş zarur, aks hrlda qon ketişi, infeksiya rivojlanişi, xavfli ösma (xorionepitelioma)ga aylanib ketişi mumkin. Davolaş: baçadonni qirib tozalab Ye. olib taşlanadi va ayol ma'lum muddatgaça tibbiy tekşiruvdan ötib turadi. Ye. bölgan ayolga bir yilgaça takror homilador bölişiga ruxsat etilmaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЕЛБЎҒОЗ, тухум истисқоси (Mola hydatidosa) — трофобластик касаллик; хавфсиз ўсма деб ҳам юритилади, чунки баъзан айрим беморларда Е. метастази кузатилади. Е. ўсиши ҳомила тухумининг илк муддатларида содир бўлиб, бунда хорион ворсинкалари узум шингилига ўхшаш пуфакчалар тўпламига айланади. Ҳомила тухуми бутунлай Е. пуфакчаларига айланиши ёки айрим ҳолларда эмбрион сақланиб, плацента Е.га айланиши кузатилади. Баъзан Е. пуфакчалари бачадоннинг мускул (миометрий) каватига ҳам ўсиб киради ва бачадон деворининг сиртига, шунингдек, атрофидаги тўқималарга ҳам ўтиши (деструкцион Е.) мумкин. Е. дастлаб худди ҳомиладорликдай кечсада, тезда кон кета бошлаб, узлуксиз давом этади. Бачадон ҳомиладорликнинг тегишли ойидагига нисбатан каттароқ бўлади; она организми б-н ҳомила орасидаги моддалар алмашинуви издан чиқади, кўпинча ҳомила нобуд бўлади. Ультратовуш (УЗИ) аппарати Е.ни осон аниқлаш имконини беради. Е.ни ўз вақтида аниқлаб олдини олиш зарур, акс ҳрлда қон кетиши, инфекция ривожланиши, хавфли ўсма (хорионэпителиома)га айланиб кетиши мумкин. Даволаш: бачадонни қириб тозалаб Е. олиб ташланади ва аёл маълум муддатгача тиббий текширувдан ўтиб туради. Е. бўлган аёлга бир йилгача такрор ҳомиладор бўлишига рухсат этилмайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.