Yelka
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 23-b. — ziyouz.com
Yelka YELKA, kift — qölning boşlaniş qismi; uning asosini yelka skeleti taşkil etadi. U taşqi tomondan qölning erkin (osilib turgan) qismiga ötsa, içki tomondan umurtqa poğonasiga taqaladi. Yelka kamari suyaklari (kurak suyagining yelka ösiği b-n ömrov suyagi) boylamlar b-n özaro birlaşib muskullar, teri osti yoğ qavati, teri b-n qoplangan. Ye. muskullari oldindagi — bukuvçi va orqadagi yozuvçi muskullardan tuzilgan. Ye. qöltiq va yelka arteriyasidan qon oladi. Terisiga yelka çigalidan, bukuvçi muskullarga muskul-teri nervidan, yozuvçi muskullarga bilak nervidan tolalar keladi. Yelkaning şakllanişi, keng yoki tor bölişi uni qoplab turgan deltasimon muskul qolatiga boğliq. Jismoniy mehnat, sport b-n şuğullangan odamlarda kift rivojlangan, keng, zabardast böladi. Ayollar yelkasi bir oz noziqroq tuzilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЕЛКА, кифт — қўлнинг бошланиш қисми; унинг асосини елка скелети ташкил этади. У ташқи томондан қўлнинг эркин (осилиб турган) қисмига ўтса, ички томондан умуртқа поғонасига тақалади. Елка камари суяклари (курак суягининг елка ўсиғи б-н ўмров суяги) бойламлар б-н ўзаро бирлашиб мускуллар, тери ости ёғ қавати, тери б-н қопланган. Е. мускуллари олдиндаги — букувчи ва орқадаги ёзувчи мускуллардан тузилган. Е. қўлтиқ ва елка артериясидан қон олади. Терисига елка чигалидан, букувчи мускулларга мускул-тери нервидан, ёзувчи мускулларга билак нервидан толалар келади. Елканинг шаклланиши, кенг ёки тор бўлиши уни қоплаб турган дельтасимон мускул қолатига боғлиқ. Жисмоний меҳнат, спорт б-н шуғулланган одамларда кифт ривожланган, кенг, забардаст бўлади. Аёллар елкаси бир оз нозиқроқ тузилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.