Yer kodeksi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 54–55-b. — ziyouz.com
Yer kodeksi — yerdan foydalaniş munosabatlarini tartibga soluvçi qonunlar majmui. 20-a.ga qadar hoz. Özbekiston hududida mazkur munosabatlar şariat körsatmalari asosida olib borilgan. Özbekistonda birinçi marta Ye.k. 1927 y.da qabul qilingan, 1929 y.da esa Ye.k. örniga Yer-suv kodeksi qabul qilingan. Bu hujjat 1970 y. 25 sent. da yangi Ye.k. qabul qilinguniga qadar amalda böldi. 1990 y. 20 iyunda qabul qilingan Özbekiston Respublikasining «Yer töğrisida»gi yangi qonuni 1991 y. 1 yanv.dan amalga kiritildi. Özbekiston Respublikasida yer resurslaridan oqilona foydalanişni ta'minlaş, yerga doir huquqiy munosabatlarni takomillaştiriş maqsadida 1998 y. 30 apr.da Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Özbekiston Respublikasining Ye.k.ni tasdiqladi (1998 y. 1 iyuldan amalga kiritildi). Özbekiston Respublikasining Ye.k. 91 moddani öz içiga oladigan 14 bobdan iborat. Ye.k. va yer töğrisidagi qonun hujjatlarining asosiy vazifalari hoz. va kelajak avlodlarning manfaatlarini közlab, yerdan ilmiy asoslangan tarzda, oqilona foydalaniş va uni muhofaza qilişni, tuproq unumdorligini tiklaş va oşirişni, tabiiy muhitni asraş va yaxşilaşni, xöjalik yuritişning barça şakllarini teng huquklilik asosida rivojlantiriş uçun şaroit yaratişni, yuridik va jismoniy şaxslarning yer uçastkalariga bölgan huquqlarini himoya qilişni ta'minlaş masqadida yer munosabatlarini tartibga solişdan, şuningdek, bu sohada qonuniylikni mustahkamlaşdan iborat. Yer umummilliy boylik bölgani sababli undan oqilona foydalaniş talab etiladi va yer davlat tomonidan muhofaza qilinadi.
Qosimjon Rahmonov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЕР КОДЕКСИ — ердан фойдаланиш муносабатларини тартибга солувчи қонунлар мажмуи. 20-а.га қадар ҳоз. Ўзбекистон ҳудудида мазкур муносабатлар шариат кўрсатмалари асосида олиб борилган. Ўзбекистонда биринчи марта Е.к. 1927 й.да қабул қилинган, 1929 й.да эса Е.к. ўрнига Ер-сув кодекси қабул қилинган. Бу ҳужжат 1970 й. 25 сент. да янги Е.к. қабул қилингунига қадар амалда бўлди. 1990 й. 20 июнда қабул қилинган Ўзбекистон Республикасининг «Ер тўғрисида»ги янги қонуни 1991 й. 1 янв.дан амалга киритилди. Ўзбекистон Республикасида ер ресурсларидан оқилона фойдаланишни таъминлаш, ерга доир ҳуқуқий муносабатларни такомиллаштириш мақсадида 1998 й. 30 апр.да Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Ўзбекистон Республикасининг Е.к.ни тасдиқлади (1998 й. 1 июлдан амалга киритилди). Ўзбекистон Республикасининг Е.к. 91 моддани ўз ичига оладиган 14 бобдан иборат. Е.к. ва ер тўғрисидаги қонун ҳужжатларининг асосий вазифалари ҳоз. ва келажак авлодларнинг манфаатларини кўзлаб, ердан илмий асосланган тарзда, оқилона фойдаланиш ва уни муҳофаза қилишни, тупроқ унумдорлигини тиклаш ва оширишни, табиий муҳитни асраш ва яхшилашни, хўжалик юритишнинг барча шаклларини тенг ҳуқуклилик асосида ривожлантириш учун шароит яратишни, юридик ва жисмоний шахсларнинг ер участкаларига бўлган ҳуқуқларини ҳимоя қилишни таъминлаш масқадида ер муносабатларини тартибга солишдан, шунингдек, бу соҳада қонунийликни мустаҳкамлашдан иборат. Ер умуммиллий бойлик бўлгани сабабли ундан оқилона фойдаланиш талаб этилади ва ер давлат томонидан муҳофаза қилинади.
Қосимжон Раҳмонов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.