Yer qaziş maşinalari
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 71-b. — ziyouz.com
Yer qaziş maşinalari - tuproq va toğ jinslarini qaziş, kesiş, öpiriş, maydalaş va ma'lum masofaga tökiş uçun möljallangan maşinalar. Quruklikda va suv ostida işlaydigan hamda gidravlik (suv otib işlaydigan) turlari bor. Quruklikda işlaydiganlari yer qaziş-taşiş maşinalari va ekskavatorlarga bölinadi. Yer qaziş-taşiş maşinalariga skreper, buldozer, greyder, avtogreyder, greyder-elevator va b. kiradi. Bunday maşinalar qazilgan tuproq yoki toğ jinsini bir neça metrdan 5 km gaça masofaga tökişi mumkin. Ekskavator quruklikda işlaydigan Ye. q. m.ning eng keng tarqalgani hisoblanadi. Suv ostida işlaydigan va gidravlik Ye. q. m.ga gidromonitor, zemlesoslar, zemlesosli snaryadlar va b. kiradi. Ye. q. m. yer qaziş, toğ jinslarini kesiş-öpiriş işlarini töla mexanizatsiyalaştirişga imkon beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЕР ҚАЗИШ МАШИНАЛАРИ - тупроқ ва тоғ жинсларини қазиш, кесиш, ўпириш, майдалаш ва маълум масофага тўкиш учун мўлжалланган машиналар. Қурукликда ва сув остида ишлайдиган ҳамда гидравлик (сув отиб ишлайдиган) турлари бор. Қурукликда ишлайдиганлари ер қазиш-ташиш машиналари ва экскаваторларга бўлинади. Ер қазиш-ташиш машиналарига скрепер, бульдозер, грейдер, автогрейдер, грейдер-элеватор ва б. киради. Бундай машиналар қазилган тупроқ ёки тоғ жинсини бир неча метрдан 5 км гача масофага тўкиши мумкин. Экскаватор қурукликда ишлайдиган Е. қ. м.нинг энг кенг тарқалгани ҳисобланади. Сув остида ишлайдиган ва гидравлик Е. қ. м.га гидромонитор, землесослар, землесосли снарядлар ва б. киради. Е. қ. м. ер қазиш, тоғ жинсларини кесиш-ўпириш ишларини тўла механизациялаштиришга имкон беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.