Yerbodom
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 74-b. — ziyouz.com
Yerbodom YERBODOM, çufa (Cyperus esculentus L.) — hiloldoşlar oilasiga mansub köp yillik ötsimon ösimlik; bir yillik moyli ekin. Vatani—Afrika. Afrikada (Oq Nil havzasida) yovvoyi holda ösadi. Misrda mil.av. 3-asrdan boşlab ekib kelingan. Böyi 50—100 sm, bardisimon şaklda ösadi. Gullari mayda, ikki jinsli, ildizpoyalarining uçi tuganaksimon, yöğonlaşgan. Namsevar va issiqsevar ösimlik. Vegetatsion davri 110—120 kun. Örta dengiz mamlakatlari, Ispaniyada, tropik va Jan. Afrikada, Hindiston, Şim. Amerika, qisman Örta Osiyoda, Rossiyada (Volgaböyida) bir yillik ekin sifatida ekiladi. Tuganagida 30— 35% kraxmal, 15—20% şakar, 20—25% gaça moy, 3—7% oqsil mavjud. Hosildorligi quritilmagan tuganak böyiça 2—4 t/ga. Ye. tuganagidan ovqatga işlatiladigan, qurib qolmaydigan yoğ olinadi; parfyumeriya, tibbiyot va texnikada ham işlatiladi. Bargidan qoğoz va arqon tayyorlanadi. Tuganak mevalarining mazasi bodomni eslatadi.
Dilorom Yormatova.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЕРБОДОМ, чуфa (Cyperus esculentus L.) — ҳилолдошлар оиласига мансуб кўп йиллик ўтсимон ўсимлик; бир йиллик мойли экин. Ватани—Африка. Африкада (Оқ Нил ҳавзасида) ёввойи ҳолда ўсади. Мисрда мил.ав. 3-асрдан бошлаб экиб келинган. Бўйи 50—100 см, бардисимон шаклда ўсади. Гуллари майда, икки жинсли, илдизпояларининг учи туганаксимон, йўғонлашган. Намсевар ва иссиқсевар ўсимлик. Вегетацион даври 110—120 кун. Ўрта денгиз мамлакатлари, Испанияда, тропик ва Жан. Африкада, Ҳиндистон, Шим. Америка, қисман Ўрта Осиёда, Россияда (Волгабўйида) бир йиллик экин сифатида экилади. Туганагида 30— 35% крахмал, 15—20% шакар, 20—25% гача мой, 3—7% оқсил мавжуд. Ҳосилдорлиги қуритилмаган туганак бўйича 2—4 т/га. Е. туганагидан овқатга ишлатиладиган, қуриб қолмайдиган ёғ олинади; парфюмерия, тиббиёт ва техникада ҳам ишлатилади. Баргидан қоғоз ва арқон тайёрланади. Туганак меваларининг мазаси бодомни эслатади.
Дилором Ёрматова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.