«Yetti erkin san'at»
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 92-b. — ziyouz.com
«Yetti erkin san'at» (lot. «septem artes liberates») — örta asrlar maktablarida va un-tlarning «artistik» (tayyorlov) f-tlarida örgatiladigan öquv fanlari. 2 bosqiç — trivium (grammatika, ritorika, dialektika) va kvadrivium (arifmetika, geom., astronomiya, musiqa)dan iborat bölgan. «Ye.e.s.» antik davrdayoq şakllangan. Örta asrlar davrida dinning hukmronligi ortişi va madaniyatning inqirozi sababli qad. davr olimlari tomonidan ilmning bu sohalariga qöşilgan boy mazmun diniy maqsadda foydalaniladigan oddiy ma'lumotlarning çeklangan mikdoridan iborat qilib qöyildi. Uyğoniş davrida i.ç. ehtiyojlari ortişi tufayli ta'limning mazmuni özgardi. «Ye.e.s»ning dunyoviy şakli tiklandi. «Ye.e.s» tizimi örnini asta-sekin mumtoz gimnaziyalar tizimi egalladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«ЕТТИ ЭРКИН САНЪАТ» (лот. «septem artes liberates») — ўрта асрлар мактабларида ва ун-тларнинг «артистик» (тайёрлов) ф-тларида ўргатиладиган ўқув фанлари. 2 босқич — тривиум (грамматика, риторика, диалектика) ва квадривиум (арифметика, геом., астрономия, мусиқа)дан иборат бўлган. «Е.э.с.» антик даврдаёқ шаклланган. Ўрта асрлар даврида диннинг ҳукмронлиги ортиши ва маданиятнинг инқирози сабабли қад. давр олимлари томонидан илмнинг бу соҳаларига қўшилган бой мазмун диний мақсадда фойдаланиладиган оддий маълумотларнинг чекланган микдоридан иборат қилиб қўйилди. Уйғониш даврида и.ч. эҳтиёжлари ортиши туфайли таълимнинг мазмуни ўзгарди. «Е.э.с»нинг дунёвий шакли тикланди. «Е.э.с» тизими ўрнини аста-секин мумтоз гимназиялар тизими эгаллади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.