Yetti yillik uruş
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 91-b. — ziyouz.com
Yetti yillik uruş (1756- 63) -Avstriya, Fransiya, Rossiya, Ispaniya, Saksoniya va Şvetsiya b-n Prussiya, Buyuk Britaniya, Portugaliya örtasida bölgan uruş. Angliya va Fransiyaning özga hududlar uçun kuraşi hamda Prussiya siyosiy manfaatlarining Avstriya, Fransiya va Rossiya manfaatlari b-n töqnaşuvi tufayli kelib çiqqan. 1761 y.da Prussiya halokat yoqasida edi, ammo yangi rus şohi Pyotr III u b-n sulh tuzgan (1762) (Yekaterina II uni bekor qilgan, birok, uruşni davom ettirmagan). Şiddatli kuraşlar mustamlakalarda va dengizda ham sodir bölgan. Prussiya Gubertusburg sulhi (1763) ga asosan, Avstriya va Saksoniya b-n Sileziyani öziga qöşib olgan. Parij tinçlik bitimi (1763) ga asosan, Fransiyadan Buyuk Britaniyaga Kanada, Şarqiy Luiziana, fransuzlarning Hindistondagi mulklarining köp qismi ötgan. Ye.y.u.ning asosiy natijasi — Buyuk Britaniyaning Fransiya ustidan mustamlaka va savdo sohasidagi kuraşda qozongan ğalabasi bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЕТТИ ЙИЛЛИК УРУШ (1756- 63) -Австрия, Франция, Россия, Испания, Саксония ва Швеция б-н Пруссия, Буюк Британия, Португалия ўртасида бўлган уруш. Англия ва Франциянинг ўзга ҳудудлар учун кураши ҳамда Пруссия сиёсий манфаатларининг Австрия, Франция ва Россия манфаатлари б-н тўқнашуви туфайли келиб чиққан. 1761 й.да Пруссия ҳалокат ёқасида эди, аммо янги рус шоҳи Пётр III у б-н сулҳ тузган (1762) (Екатерина II уни бекор қилган, бирок, урушни давом эттирмаган). Шиддатли курашлар мустамлакаларда ва денгизда ҳам содир бўлган. Пруссия Губертусбург сулҳи (1763) га асосан, Австрия ва Саксония б-н Силезияни ўзига қўшиб олган. Париж тинчлик битими (1763) га асосан, Франциядан Буюк Британияга Канада, Шарқий Луизиана, французларнинг Ҳиндистондаги мулкларининг кўп қисми ўтган. Е.й.у.нинг асосий натижаси — Буюк Британиянинг Франция устидан мустамлака ва савдо соҳасидаги курашда қозонган ғалабаси бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.