Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Yettisoy botiği

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 92-b. — ziyouz.com

    Yettisoy botiği — Mirzaçöldagi botiq. Guliston va Yangiyer ş.lari oraliğidagi t.y.dan 10—12 km şarq (Darvozaqum)dan boşlanib, jan.-şarkdan şim.-ğarbga yönalgan. Mirzaçölning markazidagi Sardoba botiğiga borib tutaşadi. Ikkala botiq örtasida Katta Şuybek suvayirğiçi mavjud. Uz. 45 km, eng kengjoyi 10—13 km. Ye.b. özansimon berk botiq bölib, şim.-şarqda Sirdaryoning allyuvial, jan.da Turkiston tizma toğlaridan oqib keluvçi soy va kiçik daryolarning allyuvi-al-prolyuvial yotqiziqlarining töplanişidan vujudga kelgan. Tubida döngliklar, marzalar (bal. 2—5 m) va pastqamliklar (çuq. 1—5 m) mavjud. Ye.b. 30 m qalinlikkaça asosan qumloq va qumoq yotqiziqlardan taşkil topgan. Tuproği asosan, qatqaloq va pörsildoq şörxoklardan iborat, balandroq döng va marzalarda şörtob oç böz tuproq, pastqamliklarda botqoqli şörxoklar uçraydi. Ye.b. ga jan.dan va şim.dan suğoriladigan yerlardan grunt suvlarining oqimi yönalgan. Relyefning öydim-çuqurligi va şörxoklarning keng tarqalganligi tufayli Ye.b. ning yerlari suğoriş uçun yaroqsiz.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЕТТИСОЙ БОТИҒИ — Мирзачўлдаги ботиқ. Гулистон ва Янгиер ш.лари оралиғидаги т.й.дан 10—12 км шарқ (Дарвозақум)дан бошланиб, жан.-шаркдан шим.-ғарбга йўналган. Мирзачўлнинг марказидаги Сардоба ботиғига бориб туташади. Иккала ботиқ ўртасида Катта Шуйбек сувайирғичи мавжуд. Уз. 45 км, энг кенгжойи 10—13 км. Е.б. ўзансимон берк ботиқ бўлиб, шим.-шарқда Сирдарёнинг аллювиал, жан.да Туркистон тизма тоғларидан оқиб келувчи сой ва кичик дарёларнинг аллюви-ал-пролювиал ётқизиқларининг тўпланишидан вужудга келган. Тубида дўнгликлар, марзалар (бал. 2—5 м) ва пастқамликлар (чуқ. 1—5 м) мавжуд. Е.б. 30 м қалинликкача асосан қумлоқ ва қумоқ ётқизиқлардан ташкил топган. Тупроғи асосан, қатқалоқ ва пўрсилдоқ шўрхоклардан иборат, баландроқ дўнг ва марзаларда шўртоб оч бўз тупроқ, пастқамликларда ботқоқли шўрхоклар учрайди. Е.б. га жан.дан ва шим.дан суғориладиган ерлардан грунт сувларининг оқими йўналган. Рельефнинг ўйдим-чуқурлиги ва шўрхокларнинг кенг тарқалганлиги туфайли Е.б. нинг ерлари суғориш учун яроқсиз.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.