Yevgeniy Dmitriyeviç Polivanov
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 301–302-b. — ziyouz.com
Polivanov Yevgeniy Dmitriyeviç [1891.28.2 (12.3), Smolensk - 1938. 25.1, Moskva] — rus şarkşunos olimi. Bir paytning özida Şarq akademiyasi (yapon tili böyiça, 1911) va Peterburg un-tining tarix-filologiya f-tini tugatgan (1912). Peterburg un-tida yapon tili böyiça privat-dotsent (1914 —16), Taşqi işlar xalq komissarligi (1917— 18), Şim. viloyat Axborot byurosinint şarq bölimi (1920) singari turli muassasalarda xizmat qilgan. 1921 y. P. Toşkentga işga yuborilgan vaTurkiston Respublikasi Davlat ilmiy kengaşi raisining örinbosari hamda un-t professori sifatida xizmat qilgan. 1923 y.dan boşlab Örta Osiyo xalklari tillari b-n faol şu-ğullangan. 1926 y.da Samarqandga kelib, Madaniy quriliş i.t. in-tida xizmat qiladi. 1931 y. şu institut b-n birga Toşkentga köçib keladi. Nihoyat, 1934 y. Qirğizistonga köçib borib, 1937 y. 2 avg.da qibsga olingunga qadar, Kirği-ziston Til va yozuv in-ti professori lavozimida işlaydi.
P. Osiyo va Yevropadagi köp xalklar tillarini bilgan. U lingvistik poetika masalalari, syujetlarning bir milliy adabiyotdan ikkinçi milliy adabiyotga köçişi, «Manas» eposi va b. folklor asarlari ustida tadqiqot işlarini olib borgan. 20 dan ziyod kitob va köplab maqolalar b-n umu-miy tilşunoslik, yaponşunoslik, xitoyşunoslik va turkiyşunoslik fanlari taraqqiyotiga katta hissa qöşgan. P.ning hali e'lon qilinmagan, ammo saqlanib qolgan merosi orasida Özbekistondagi dialektologik ekspeditsiya materiallarini ta'kidlaş joiz. Afsuski, P. qamoqqa olingaç, uning barça qölyozma asarlari olib ketilgan va kuydirib taşlangan («Uzbek tilining tadrijiy tarixi», «Xorazmdagi uzbek şevalarining muxtasar oçerki», «Uzbek tili grammatikasi böyiça materiallar», «Uzbek dialektologiyasi böyiça materiallar» va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОЛИВАНОВ Евгений Дмитриевич [1891.28.2 (12.3), Смоленск - 1938. 25.1, Москва] — рус шаркшунос олими. Бир пайтнинг ўзида Шарқ академияси (япон тили бўйича, 1911) ва Петербург ун-тининг тарих-филология ф-тини тугатган (1912). Петербург ун-тида япон тили бўйича приват-доцент (1914 —16), Ташқи ишлар халқ комиссарлиги (1917— 18), Шим. вилоят Ахборот бюросининт шарқ бўлими (1920) сингари турли муассасаларда хизмат қилган. 1921 й. П. Тошкентга ишга юборилган ваТуркистон Республикаси Давлат илмий кенгаши раисининг ўринбосари ҳамда ун-т профессори сифатида хизмат қилган. 1923 й.дан бошлаб Ўрта Осиё халклари тиллари б-н фаол шу-ғулланган. 1926 й.да Самарқандга келиб, Маданий қурилиш и.т. ин-тида хизмат қилади. 1931 й. шу институт б-н бирга Тошкентга кўчиб келади. Ниҳоят, 1934 й. Қирғизистонга кўчиб бориб, 1937 й. 2 авг.да қибсга олингунга қадар, Кирғи-зистон Тил ва ёзув ин-ти профессори лавозимида ишлайди.
П. Осиё ва Европадаги кўп халклар тилларини билган. У лингвистик поэтика масалалари, сюжетларнинг бир миллий адабиётдан иккинчи миллий адабиётга кўчиши, «Манас» эпоси ва б. фольклор асарлари устида тадқиқот ишларини олиб борган. 20 дан зиёд китоб ва кўплаб мақолалар б-н уму-мий тилшунослик, японшунослик, хитойшунослик ва туркийшунослик фанлари тараққиётига катта ҳисса қўшган. П.нинг ҳали эълон қилинмаган, аммо сақланиб қолган мероси орасида Ўзбекистондаги диалектологик экспедиция материалларини таъкидлаш жоиз. Афсуски, П. қамоққа олингач, унинг барча қўлёзма асарлари олиб кетилган ва куйдириб ташланган («Узбек тилининг тадрижий тарихи», «Хоразмдаги узбек шеваларининг мухтасар очерки», «Узбек тили грамматикаси бўйича материаллар», «Узбек диалектологияси бўйича материаллар» ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.