Yevropa Janubiy rasadxonasi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 11-b. — ziyouz.com
Yevropa Janubiy rasadxonasi (YEJR) — Yevropa xalqaro astronomiya i. t. taşkiloti. 1962 y.da 8 davlat — Belgiya, Daniya, Germaniya, Fransiya, Italiya, Gollandiya, Şvetsiya va Şveysariya hamkorlikda taşkil etgan. Qarorgohi Germaniyaning Garşing ş.da joylaşgan. Zamonaviy teleskoplarni örnatiş uçun dunyo böylab astroiklimni örganiş natijasida Çilidagi La Silla toğida (2440 m) joy topilib, u yerga YEJR teleskoplari örnatilgan. La Sillaga örnatilgan eng zamonaviy 14 ta teleskop içida közgusining diametri 3,6 m bölgan teleskop ham bor. Bu yerdagi köpgina teleskoplar kosmik yöldoş aloqasi orqali Germaniyadan turib boşqariladi. Izlanişlar natijasida Çilida yana bir joy Paranal togida (2660 m) topildi. Bu yerga 1990 y. dan boşlab közgusining diametri 8,2 m bölgan 4 ta teleskop örnatilayapti. Loyihaga muvofiq bu teleskoplarda töplangan yoruğlik bir nuqtaga yiğiladi, öşanda bu sistema yoruğlik kuçi jihatdan 16 m diametrli közguning kuçini, ajrata oliş qobiliyati böyiça esa 200 mli teleskop kuçini beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЕВРОПА ЖАНУБИЙ РАСАДХОНАСИ (ЕЖР) — Европа халқаро астрономия и. т. ташкилоти. 1962 й.да 8 давлат — Бельгия, Дания, Германия, Франция, Италия, Голландия, Швеция ва Швейцария ҳамкорликда ташкил этган. Қароргоҳи Германиянинг Гаршинг ш.да жойлашган. Замонавий телескопларни ўрнатиш учун дунё бўйлаб астроиклимни ўрганиш натижасида Чилидаги Ла Силла тоғида (2440 м) жой топилиб, у ерга ЕЖР телескоплари ўрнатилган. Ла Силлага ўрнатилган энг замонавий 14 та телескоп ичида кўзгусининг диаметри 3,6 м бўлган телескоп ҳам бор. Бу ердаги кўпгина телескоплар космик йўлдош алоқаси орқали Германиядан туриб бошқарилади. Изланишлар натижасида Чилида яна бир жой Параналь тогида (2660 м) топилди. Бу ерга 1990 й. дан бошлаб кўзгусининг диаметри 8,2 м бўлган 4 та телескоп ўрнатилаяпти. Лойиҳага мувофиқ бу телескопларда тўпланган ёруғлик бир нуқтага йиғилади, ўшанда бу система ёруғлик кучи жиҳатдан 16 м диаметрли кўзгунинг кучини, ажрата олиш қобилияти бўйича эса 200 мли телескоп кучини беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.