Yevropa kengaşi

Yevropa kengaşi (YEK) - Yevropa davlatlarining har tomonlama hamkorlik qilişiga kömaklaşuvçi xalqaro taşkilot. 1949 y. ta'sis etilgan. YEK ning maqsadi: a'zo mamlakatlar örtasida yaqin aloqalarni ta'minlaş; Yevropaning demokratik va xavfsiz makonga aylanişiga, plyuralistik demokratiyani va inson huquqlarini mustahkamlaşga, yevropaça özini özi anglaş va madaniy bir xillikni rivojlantirişga yordam beriş. Yevropadagi 40 dan ortiq davlat a'zo hisoblanadi. YEKga a'zo bölib kirişni istagan davlat muayyan talablarga javob berişi kerak: uning davlat muassasalari va huquqiy tuzilişi demokratiyaning asosiy prinsiplariga, inson hukuklariga rioya etilişiga muvofiq bölişi lozim, xalq vakillari esa erkin, teng va umumiy saylovlar yöli b-n saylanişi kerak. YEKga qabul qilişda, jumladan, fikrni ifodalaş erkinligi bölişi, milliy ozçiliklar himoyalanişi, xalqaro huquq meyorlariga rioya etilişi mezon hisoblanadi. YEK a'zosi inson huquqlari böyiça Yevropa konvensiyasining qatnaşçisi bölişi şart.

YEKning quyidagi organlari bor: 1. Vazirlar qömitasi. 2. Parlament assambleyasi. 3. Tarmoq vazirlari kengaşi. 4. Kotibiyat. Vazirlar qömitasi YEKning oliy organidir. U a'zo mamlakatlar taşqi işlar vazirlaridan taşkil topadi va YEKning iş dasturi yuzasidan qarorlar qabul qiladi, turli hukumatlararo ixtisoslaşgan qömitalar, tarmoq vazirlar kengaşlari takliflari böyiça qarorlar çiqaradi, YEK byudjetini qabul qiladi va inson huquqlari böyiça Yevropa komissiyasi a'zolarini tayinlaydi. Odatda, yiliga 2 marta vazirlar darajasida yiğiliş ötkazadi. Parlament assambleyasi milliy parlamentlar deputatlaridan taşkil topgan deputatlar va ularning örinbosarlaridan iborat. Assambleya kun tartibida turgan masalalarni muhokama qiladi, tavsiyalar işlab çiqadi, konferensiya, kollokvium va oçiq parlament majlislarini taşkil qiladi. Boş kotibni va uning örinbosarini, inson huquqlari böyiça Yevropa sudi sudyalarini saylaydi. Kotibiyatni 5 i. muddatga saylanadigan Boş kotib boşqaradi. YEK organlari Strasbur ş.da (Fransiya) joylaşgan.