Yoğ bosiş

Yoğ bosiş YOĞ BOSIŞ, semirib ketiş — organizm töqimalarida, asosan teri ostidagi yoğ kletçatkasida, şuningdek, qorin böşliğida ortiqça yoğ (köproq çarvi) yiğilişi. Gavda vaznining ança ortganligi organizmda suv töplanişiga aloqador bölmasa, deyarli xamişa Yo. b.dan darak beradi. Yo. b.da köpinça organizmga zör keladi: yurak işi, qon aylanişi qiyinlaşadi, kişi halloslaydi, tez çarçaydi, iş qobiliyati va infeksion kasalliklarga çidamliligi kamayadi, ateroskleroz va b. ba'zi kasalliklar paydo bölişiga imkon tuğiladi. Bunda kişi organizmi ehtiyoji (sarf qiladigan energiyasi)ga nisbatan ortiq ovqatni özlaştiradi. Ammo köp kişilar köp ovqat yeyiş b-n birga, ularda energiya ham köp sarflanadi, moddalar almaşinu vi kuçli böladi, ularni yoğ bosmaydi. Moddalar almaşinuvi susayganda ham yoğ bosişi mumkin. Ovqat köp yeyilganda Yo. b. içki sekretsiya bezlari b-n nerv sistemasining holatiga ança boğliq. Yo. b. moddalar almaşinuvi buzilişidan kelib çiqadigan turli kasalliklar (podagra, diabet va h. k.) b-n birga, jinsiy bezlar faoliyati susaygan davrda köproq kuzatiladi. Har qanday jismoniy iş energiya sarfini oşiradi va moddalar almaşinuvini kuçaytiradi. Yo. b.ning oldini oliş uçun badan tarbiya b-n şuğullaniş, piyoda yuriş, jismoniy iş qiliş, ayni vaqtda ovqatni kamroq (töymasdan) yeyiş kerak. Oson hazm böladigan uglevodlar (oq non, xamir ovqatlar, kartoşka, qandşakar, asal, murabbo va ş. k.) ayniqsa kam iste'mol qilinişi lozim. Suvni ham kamroq içiş, spirtli içimliklarni mutlaqo içmaslik zarur. Haddan taşqari semirib ketgan kişilarga parhez ovqatlar buyuriladi. Asosan sabzavot, oşkök, şirasi kam mevalar iste'mol qilinadi. Bemor vraç nazorati ostida davolanadi. 7—9 kunda bir kun nuqul olma (1500 g) yeyiladi yoki faqat sut (5 stakan) içiladi, yoki bir kun 3 mahal şirguruç va 800—1000 g olma yeyiladi, yoki şirasi kam meva b-n sabzavot (1500 g) 4—5 mahal iste'mol qilinadi. Yo. b. ga davo qilişda davolaş badan tarbiyasi va fizioterapiya tadbirlari (suv, massaj) ning ahamiyati katta.