Yoga
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 11–12-b. — ziyouz.com
Yoga (sanskritça — birlaşiş, muloqot) —1) inson ruhiyati va fiziologiyasini boşqariş ta'limoti va metodi. «Xalos böliş» (mokşa yoki nirvana) holatiga erişişni maqsad qilib qöygan hind diniy va falsafiy tizimlarining tarkibiy qismi. Insonda (ruhiyatni muayyan yösinda çoğlaş orqali) organik va anorganik jarayon va jismlarni boşqariş uçun qandaydir kuç va imkoniyatlar mavjudligini tan oladi. Y.da jismoniy maşqlar tizimi işlab çiqilgan va organizmning nafas oliş va b. fiziologik funksiyalarini boşqarişda, insonda xohlagan ruhiy holatni vujudga keltirişda ma'lum muvaffaqiyatlarga erişilgan. Asosiy falsafiy ğoya-si— inson psixofiziologiyasi b-n koinot örtasidagi uyğunlik; 2) hind falsafasidagi 6 ortodoksal (vedalarni e'tirof etadigan) tizimlardan biri. Qad. hind faylasufi Patanjali (mil. av.2-a. b-n mil. 2-a. oraliği) asos solgan. Y. metodlari tabiati va funksiyalarini, ularni qöllaniş bosqiçlari va b. ni tadqiq etgan. Umumiy falsafiy masalalarda sankxya ta'limotiga ergaşadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЙОГА (санскритча — бирлашиш, мулоқот) —1) инсон руҳияти ва физиологиясини бошқариш таълимоти ва методи. «Халос бўлиш» (мокша ёки нирвана) ҳолатига эришишни мақсад қилиб қўйган ҳинд диний ва фалсафий тизимларининг таркибий қисми. Инсонда (руҳиятни муайян йўсинда чоғлаш орқали) органик ва анорганик жараён ва жисмларни бошқариш учун қандайдир куч ва имкониятлар мавжудлигини тан олади. Й.да жисмоний машқлар тизими ишлаб чиқилган ва организмнинг нафас олиш ва б. физиологик функцияларини бошқаришда, инсонда хоҳлаган руҳий ҳолатни вужудга келтиришда маълум муваффақиятларга эришилган. Асосий фалсафий ғоя-си— инсон психофизиологияси б-н коинот ўртасидаги уйғунлик; 2) ҳинд фалсафасидаги 6 ортодоксал (ведаларни эътироф этадиган) тизимлардан бири. Қад. ҳинд файласуфи Патанжали (мил. ав.2-а. б-н мил. 2-а. оралиғи) асос солган. Й. методлари табиати ва функцияларини, уларни қўлланиш босқичлари ва б. ни тадқиқ этган. Умумий фалсафий масалаларда санкхья таълимотига эргашади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.