Yoğoç
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 79–80-b. — ziyouz.com
Yoğoç — qad. ölçov birligi; katta masofalardagi yöl uzunligini ölçaşda qöllanilgan. Ba'zi adabiyetlarda farsang, sang, toş tarzida ham uçrab turadi (farsang Yo. bn, sang esa toş b-n bir xil bölib, Yo.ning 2/3 qismiga teng). Ma'lumotlarga köra, 12 ming qadam 1 Yo. deb qabul qilingan. Agar bir qadam 0,75 m bölsa, u holda 1 Yo. 9 km ga teng böladi (1Yo= 12000 qadam=9 km). Agar bir qadam 1,5 qari, 1 qari 6 tutam, 1 tutam 9 sm ekanligi inobatga olinsa, 1Yo.= 12000 qadam=120001,5 qari = 18000°6 tutam= 1800069 sm =972000 sm =9,72 km. Bu natija Boburning Samarkand b-n Buxoro oraliğidagi masofa 25 Yo.ga teng deb bergan ma'lumotiga ança yaqin keladi (Boburnoma, T., 1990). Lekin keyinçalik mamlakatimizning bir neça viloyatlarida bir qadamni taxm. 0,71 m ga yaqin deb qabul qilib, 1Yo.ni örtaça 8,5 km (aslida 8,52 km) deb qöllaşgan. Yo.ning kullanilgan davri va joyiga qarab yana 6 km dan 9 km gaça bölgan boşqa qiymatlari ham ba'zi adabiyetlarda uçrab turadi. Lekin 0,75 m li qadam böyiça qisoblab aniklangan 9 km Yo.ning amalda eng köp kullanilgan qiymati qisoblanadi.
Ad.: Ahrorov N., Qadimiy ölçov birliklari, T., 1996.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁҒОЧ — қад. ўлчов бирлиги; катта масофалардаги йўл узунлигини ўлчашда қўлланилган. Баъзи адабиетларда фарсанг, санг, тош тарзида ҳам учраб туради (фарсанг Ё. бн, санг эса тош б-н бир хил бўлиб, Ё.нинг 2/3 қисмига тенг). Маълумотларга кўра, 12 минг қадам 1 Ё. деб қабул қилинган. Агар бир қадам 0,75 м бўлса, у ҳолда 1 Ё. 9 км га тенг бўлади (1Ё= 12000 қадам=9 км). Агар бир қадам 1,5 қари, 1 қари 6 тутам, 1 тутам 9 см эканлиги инобатга олинса, 1Ё.= 12000 қадам=120001,5 қари = 18000°6 тутам= 1800069 см =972000 см =9,72 км. Бу натижа Бобурнинг Самарканд б-н Бухоро оралиғидаги масофа 25 Ё.га тенг деб берган маълумотига анча яқин келади (Бобурнома, Т., 1990). Лекин кейинчалик мамлакатимизнинг бир неча вилоятларида бир қадамни тахм. 0,71 м га яқин деб қабул қилиб, 1Ё.ни ўртача 8,5 км (аслида 8,52 км) деб қўллашган. Ё.нинг кулланилган даври ва жойига қараб яна 6 км дан 9 км гача бўлган бошқа қийматлари ҳам баъзи адабиетларда учраб туради. Лекин 0,75 м ли қадам бўйича қисоблаб аникланган 9 км Ё.нинг амалда энг кўп кулланилган қиймати қисобланади.
Ад.: Аҳроров Н., Қадимий ўлчов бирликлари, Т., 1996.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.