Yoğoç plastikalar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 80–81-b. — ziyouz.com
Yoğoç plastikalar yoğoçga me xanik, issiqlik va kimyoviy işlov berib (fizikmexanik xossalarini yaxşilab) olinadigan materiallar. Yo. p. presslangan yoğoç (plastifikatsiyalangan), yoğoç qatlamli plastikalar (lignofol, deltayoğoç, balinit va b.), yoğoçplastik massalarga bölinadi. Presslangan yoğoç tabiiy yoğoçni 1530 MN/m2 (150300 kgkuç/ sm2) bosim va 120° trada ziçlab olinadi. Bunday yoğoçlar taxta, brus, plitavtulka va b. körinişda işlab çiqariladi. Ular zarbga çidamli, plastik, namga çidamli böladi. Yoğoç qatlamli plastikalar yupqa yoğoç list (şpon)ga termoreaktiv sintetik smola eritmasi şimdirib va quritib, paket holida yiğib, 120—150° trada gidravlik pressda 10—17,5 MN/m2 (100—175 kgkuç/sm2) bosim ostida olinadi. Mustahkamligi va elastikligini oşiriş uçun unga metall tör, zar qoğoz, rezina va b. aralaştirib armaturalanadi. Unga grafit va moy qöşilsa, antifriksion (işqalanişga qarşi) xossasi oşadi. Bunday yoğoçlar maşinasozlik va kemasozlikda konstruksion material sifatida işlatiladi. Yoğoç plastik massalar maydalangan yoğoç (qipiq, payraha, tola, şponlar) ga sintetik smola eritmasi şimdirib va quritib, presskrliplarda issik,layin presslab profil buyumlar yoki plita materiallar holida işlab çiqariladi. Bunday yoğoçlarning mustahkamligi, elektr izolyatsiya va antifriksion xossalari yuqori böladi. Ulardan vkladişlar, podşipnik vtulkalari, tişli ğildiraklar va b. tayyorlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁҒОЧ ПЛАСТИКАЛАР ёғочга ме ханик, иссиқлик ва кимёвий ишлов бериб (физикмеханик хоссаларини яхшилаб) олинадиган материаллар. Ё. п. прессланган ёғоч (пластификацияланган), ёғоч қатламли пластикалар (лигнофоль, дельтаёғоч, балинит ва б.), ёғочпластик массаларга бўлинади. Прессланган ёғоч табиий ёғочни 1530 МН/м2 (150300 кгкуч/ см2) босим ва 120° трада зичлаб олинади. Бундай ёғочлар тахта, брус, плитавтулка ва б. кўринишда ишлаб чиқарилади. Улар зарбга чидамли, пластик, намга чидамли бўлади. Ёғоч қатламли пластикалар юпқа ёғоч лист (шпон)га термореактив синтетик смола эритмаси шимдириб ва қуритиб, пакет ҳолида йиғиб, 120—150° трада гидравлик прессда 10—17,5 МН/м2 (100—175 кгкуч/см2) босим остида олинади. Мустаҳкамлиги ва эластиклигини ошириш учун унга металл тўр, зар қоғоз, резина ва б. аралаштириб арматураланади. Унга графит ва мой қўшилса, антифрикцион (ишқаланишга қарши) хоссаси ошади. Бундай ёғочлар машинасозлик ва кемасозликда конструкцион материал сифатида ишлатилади. Ёғоч пластик массалар майдаланган ёғоч (қипиқ, пайраҳа, тола, шпонлар) га синтетик смола эритмаси шимдириб ва қуритиб, пресскрлипларда иссик,лайин пресслаб профиль буюмлар ёки плита материаллар ҳолида ишлаб чиқарилади. Бундай ёғочларнинг мустаҳкамлиги, электр изоляция ва антифрикцион хоссалари юқори бўлади. Улардан вкладишлар, подшипник втулкалари, тишли ғилдираклар ва б. тайёрланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.