Yoğoç qurilmalar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 83-b. — ziyouz.com
Yoğoç qurilmalar yoğoçdan işlangan quriliş qismlari. Ba'zilariga metall qöşib tayyorlanadi. Vazifasiga köra, yuk kötaruvçi devor va yuk tuşmaydigan pardevor (1rasm); turiga qarab, tösin, ferma, ravoq, rom, qubba, qobiq körinişidagi qismlar; özaro biriktirilişiga köra, mix, mixçöp va boltlar b-n hamda yelimlab biriktiriladigan xillarga bölinadi. Yo. q. quriliş qismlarining qadimgi turlaridan biri. Qadimda yoğoç mix işlatilgan yoki heç qanday mix işlatmasdan qilingan. Mas, sinç devorlarga, ravoklarga mix işlatilmagan. Yo. q. arka va tösin şaklida yaxlit qilib yoki ğöla, taxta, fanerdan ferma şaklida quriladi (2rasm). Hoz. zamon qurilişlarida birbiriga mixlar yordamida mahkamlanadigan va yelimlab yopiştiriladigan Yo. q. köp qöllaniladi. Ayniqsa birbiriga yelimlab yopiştiriladigan Yo. q.dan turli şakl va 1 rasm. Yoğoç pardevorlarning vertikal kesimlari: A — bir qavatli taxta pardevor keyeimi; B — ikki qavatli taxta pardevor kesimi; I— brusreyka; 2— yopma tösini yoki pol tösini; 3— tovuş izolyatsiyasi qatlami.A 2B 'b 2rasm. Bir va ikki nişabli tomlarning steropillarini örnatiş: A— bir nişabli tom steropillari; B — ikki nişabli tom steropillari; 1— oraliq tirgaksiz; 2— bir tirgakli; 3— markaziy ustunlarga ega; 4~ assimmetrik bir qator ustunlarga ega; 5— tirgak va tösinlarga ega; 6— ikki qator ustunlarga ega. ölçamdagi imoratlar hamda inşootlar quriş qöl keladi. Yo. q.dan q. x., sanoat, jamoat binolarida, sport va körgazma zallarida hamda köpriklar qurişda foydalaniladi. Yo. q.ni çirişdan saqlaş uçun ularga antiseptik moddalar, yongindan saqlaş uçun esa maxsus suyukliklar şimdiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁҒОЧ ҚУРИЛМАЛАР ёғочдан ишланган қурилиш қисмлари. Баъзиларига металл қўшиб тайёрланади. Вазифасига кўра, юк кўтарувчи девор ва юк тушмайдиган пардевор (1расм); турига қараб, тўсин, ферма, равоқ, ром, қубба, қобиқ кўринишидаги қисмлар; ўзаро бириктирилишига кўра, мих, михчўп ва болтлар б-н ҳамда елимлаб бириктириладиган хилларга бўлинади. Ё. қ. қурилиш қисмларининг қадимги турларидан бири. Қадимда ёғоч мих ишлатилган ёки ҳеч қандай мих ишлатмасдан қилинган. Мас, синч деворларга, равокларга мих ишлатилмаган. Ё. қ. арка ва тўсин шаклида яхлит қилиб ёки ғўла, тахта, фанердан ферма шаклида қурилади (2расм). Ҳоз. замон қурилишларида бирбирига михлар ёрдамида маҳкамланадиган ва елимлаб ёпиштириладиган Ё. қ. кўп қўлланилади. Айниқса бирбирига елимлаб ёпиштириладиган Ё. қ.дан турли шакл ва 1 расм. Ёғоч пардеворларнинг вертикал кесимлари: А — бир қаватли тахта пардевор кееими; Б — икки қаватли тахта пардевор кесими; I— брусрейка; 2— ёпма тўсини ёки пол тўсини; 3— товуш изоляцияси қатлами.А 2Б ‘б 2расм. Бир ва икки нишабли томларнинг стеропилларини ўрнатиш: А— бир нишабли том стеропиллари; Б — икки нишабли том стеропиллари; 1— оралиқ тиргаксиз; 2— бир тиргакли; 3— марказий устунларга эга; 4~ ассимметрик бир қатор устунларга эга; 5— тиргак ва тўсинларга эга; 6— икки қатор устунларга эга. ўлчамдаги иморатлар ҳамда иншоотлар қуриш қўл келади. Ё. қ.дан қ. х., саноат, жамоат биноларида, спорт ва кўргазма залларида ҳамда кўприклар қуришда фойдаланилади. Ё. қ.ни чиришдан сақлаш учун уларга антисептик моддалар, ёнгиндан сақлаш учун эса махсус суюкликлар шимдирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.