Yölbars
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 18-b. — ziyouz.com
Yölbars (Panthera tigris) — muşuksimonlar oilasiga mansub sut emizuvçi hayvon. Şu oilaning eng yirik vakili. Tanasining uz. 160—290 sm (ba'zan 3 m dan ortiq), dumi 114 sm gaça, vazni 390 kg gaça. Boşi yumaloq, mallarang, tanasining orqa va yon tomonlarida köndalang qora yöllari böladi. 7 ta kenja turi ma'lum. Ğarbiy va Jan.-Şarqiy Osiyo hamda Hindiston ya. o. da tarqalgan. Rossiyaning Primorye ölkasida amur Y. i (P.t. altaica) uçraydi. 20-a. ning 30-y.gaça Kavkaz ortida, 50-y. gaça Amudaryoning quyi oqimida (turon Y.i P.t. virgata) uçragan. Y. 20 a. boşlarigaça Çirçiq havzasida ham yaşagan. Y., asosan, töqaylar, qalin qamişzor va toğ örmonlarida yaşaydi. Ular yovvoyi tuyoqli hayvonlar, jumladan, tönğizlarni ovlaydi, odamxör Y. kamdan-kam uçraydi. 2—3 yilda bir marta bolalaydi, homiladorlik davri 98—112 kun, 2—6 ta bola tuğadi; 5—6 oy emizadi. Bolalari 1—2 yoşida mustaqil yaşay boşlaydi. Soni juda kamayib ketgan, barça kenja turlari Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЙЎЛБАРС (Panthera tigris) — мушуксимонлар оиласига мансуб сут эмизувчи ҳайвон. Шу оиланинг энг йирик вакили. Танасининг уз. 160—290 см (баъзан 3 м дан ортиқ), думи 114 см гача, вазни 390 кг гача. Боши юмалоқ, малларанг, танасининг орқа ва ён томонларида кўндаланг қора йўллари бўлади. 7 та кенжа тури маълум. Ғарбий ва Жан.-Шарқий Осиё ҳамда Ҳиндистон я. о. да тарқалган. Россиянинг Приморье ўлкасида амур Й. и (P.t. altaica) учрайди. 20-а. нинг 30-й.гача Кавказ ортида, 50-й. гача Амударёнинг қуйи оқимида (турон Й.и P.t. virgata) учраган. Й. 20 а. бошларигача Чирчиқ ҳавзасида ҳам яшаган. Й., асосан, тўқайлар, қалин қамишзор ва тоғ ўрмонларида яшайди. Улар ёввойи туёқли ҳайвонлар, жумладан, тўнғизларни овлайди, одамхўр Й. камдан-кам учрайди. 2—3 йилда бир марта болалайди, ҳомиладорлик даври 98—112 кун, 2—6 та бола туғади; 5—6 ой эмизади. Болалари 1—2 ёшида мустақил яшай бошлайди. Сони жуда камайиб кетган, барча кенжа турлари Халқаро Қизил китобга киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.