Yomğirlatiş maşinalari va qurilmalari
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 20-b. — ziyouz.com
Yomğirlatiş maşinalari va qurilmalari — q. x. ekinlarini sun'iy (yomğirlatib) suğoriş agregatlari. Yomğirlatiş maşinalari dalada traktorlarga örnatib işlatiladi yoki gidravlik yuritmali öz tayançlarida harakatlanadi. Yomğirlatiş qurilmalari yomğirlatiş maşinalaridan mustaqil harakat qila olmasligi (muqimligi) b-n farq qiladi. Asosiy iş organlari purkagiç (uçlik) va yomğirlatiş apparatlaridan iborat (rasmga q.). Bosim kuçi va suv sarfiga köra, Yo.m. va q. yaqinga otar (suv 5—8 m uzoklikka otiladi), örtaça masofaga (15—35 m) otar va uzoqqa (40—80 m ga) otar xillarga; işlaş tarziga köra, pozi 1. Yomgirlatiş maşinalari va kurilmalarining iş organlari: a— yaqinga otar deflektorli uçlik (/—deflektor, 2— voronka); b— uzoqqa otar yomğirlatiş apparati (/—stvollar; 2— soplo; 3— aylanuvçi tayançlar; 4— quvur; 5—qanotça). 2. Harakatlanuvçi yaqinga otar yomğirlatiş maşinasi. 3. Pozitsion yak^nga otar yomğirlatiş maşinasi. sion va harakatlanuvçi xillarga bölinadi. Pozitsion Yo.m.q. gidratli taqsimlaş quvurlari va yaqinga otar uçliklari yoki örtaça masofaga otar apparatlari bölgan ikkita yomğirlatiş qanotlaridan iborat. Bir qanoti işlayotganda ikkinçisi boşqa vaziyat (pozitsiya) ga örnatiladi. Harakatlanuvç i Yo. m. va q. traktorga örnatilgan yaqinga otar uçlikli, ikki konsolli fermadan iborat. Purkaş (yomğirlatiş) uçun muljallangan suv ariqlardan markazdan qoçma nasoslar yordamida olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁМҒИРЛАТИШ МАШИНАЛАРИ ВА ҚУРИЛМАЛАРИ — қ. х. экинларини сунъий (ёмғирлатиб) суғориш агрегатлари. Ёмғирлатиш машиналари далада тракторларга ўрнатиб ишлатилади ёки гидравлик юритмали ўз таянчларида ҳаракатланади. Ёмғирлатиш қурилмалари ёмғирлатиш машиналаридан мустақил ҳаракат қила олмаслиги (муқимлиги) б-н фарқ қилади. Асосий иш органлари пуркагич (учлик) ва ёмғирлатиш аппаратларидан иборат (расмга қ.). Босим кучи ва сув сарфига кўра, Ё.м. ва қ. яқинга отар (сув 5—8 м узокликка отилади), ўртача масофага (15—35 м) отар ва узоққа (40—80 м га) отар хилларга; ишлаш тарзига кўра, пози 1. Ёмгирлатиш машиналари ва курилмаларининг иш органлари: а— яқинга отар дефлекторли учлик (/—дефлектор, 2— воронка); б— узоққа отар ёмғирлатиш аппарати (/—стволлар; 2— сопло; 3— айланувчи таянчлар; 4— қувур; 5—қанотча). 2. Ҳаракатланувчи яқинга отар ёмғирлатиш машинаси. 3. Позицион як^нга отар ёмғирлатиш машинаси. цион ва ҳаракатланувчи хилларга бўлинади. Позицион Ё.м.қ. гидратли тақсимлаш қувурлари ва яқинга отар учликлари ёки ўртача масофага отар аппаратлари бўлган иккита ёмғирлатиш қанотларидан иборат. Бир қаноти ишлаётганда иккинчиси бошқа вазият (позиция) га ўрнатилади. Ҳаракатланувч и Ё. м. ва қ. тракторга ўрнатилган яқинга отар учликли, икки консолли фермадан иборат. Пуркаш (ёмғирлатиш) учун мулжалланган сув ариқлардан марказдан қочма насослар ёрдамида олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.