Yonğoq qurti
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 27–28-b. — ziyouz.com
Yonğoq qurti (Sarrothypus rausculana Srsh.) — yonğoqmevalilar zararkunandasi. Kapalagi 8—9 mm, qanoti yozilganda 13—23 mm. Qanoti kulrang. Tuxumi 0,5 mm. Qurti 16 mm gaça, qizğiş yoki oç yaşilqönğir, uzun tuklar b-n siyrak qoplangan, boşi va kökrak oyoklari qönğir. Ğumbagi 11 mm, jigarrang, usti oq, osti yaltiroq. Yo. q., asosan, Örta Osiyo va Jan. Qozoğistonda tarqalgan. Yonğoq mevasini va yoş novdalarini zararlaydi. Qurttuşgan yonğoq pişmasdan tökiladi. Yo. q. daraxt pöstloği ostida va yoriqlarida pilla örab qişlaydi, erta köklamda ğumbakka aylanadi, kapalaklari apr.da uça boşlaydi. Tuxumini xom yonğoqqa 1—2 tadan qöyadi. Tuxumdan çiqqan qurtlar yonğoq mağzini yeydi. Yo. q. yiliga 2—3 avlod beradi.
Kuraş çoralari: daraxt tanasiga qurt uşlagiç — dorilangan poxol, qop belboğ boğlab qöyiladi. Yo. q. kapalagi uçiş davrida (birinçi avlodi may, ikkinçi avlodi iyun — iyul oylari) daraxtga zalon (2,4— 4l/ga), detsis (0,5—1,0 l/ga) kabi insektitsidlarning 0,2—0,3% eritmasi purkaladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁНҒОҚ ҚУРТИ (Sarrothypus rausculana Srsh.) — ёнғоқмевалилар зараркунандаси. Капалаги 8—9 мм, қаноти ёзилганда 13—23 мм. Қаноти кулранг. Тухуми 0,5 мм. Қурти 16 мм гача, қизғиш ёки оч яшилқўнғир, узун туклар б-н сийрак қопланган, боши ва кўкрак оёклари қўнғир. Ғумбаги 11 мм, жигарранг, усти оқ, ости ялтироқ. Ё. қ., асосан, Ўрта Осиё ва Жан. Қозоғистонда тарқалган. Ёнғоқ мевасини ва ёш новдаларини зарарлайди. Қурттушган ёнғоқ пишмасдан тўкилади. Ё. қ. дарахт пўстлоғи остида ва ёриқларида пилла ўраб қишлайди, эрта кўкламда ғумбакка айланади, капалаклари апр.да уча бошлайди. Тухумини хом ёнғоққа 1—2 тадан қўяди. Тухумдан чиққан қуртлар ёнғоқ мағзини ейди. Ё. қ. йилига 2—3 авлод беради.
Кураш чоралари: дарахт танасига қурт ушлагич — дориланган похол, қоп белбоғ боғлаб қўйилади. Ё. қ. капалаги учиш даврида (биринчи авлоди май, иккинчи авлоди июнь — июль ойлари) дарахтга залон (2,4— 4л/га), децис (0,5—1,0 л/га) каби инсектицидларнинг 0,2—0,3% эритмаси пуркалади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.