Yonilği nasosi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 22-b. — ziyouz.com
Yonilği nasosi - içki yonuv dvigatelinij yonilği b-n ta'minlaş tizimidagi qurilma. Dizel dvigatelidagi Yo.n. korpus, kulaçokli val, turtkiç, plunjerlar jufti, haydaş klapanlari joylaşgan nasos kallagi, yonilği miqdorini rostlab turadigan mexanizmlardan iborat. Karbyuratorli içki yonuv dvigatelida yonilği bakidan yonilğini karbyuratorning qalqovuçli kamerasiga zarur miqdorda uzluksiz oqim b-n uzatib turadi, dizellarda esa yonilğini aniq belgilangan vaqtlarda har qaysi forsunkata uzatadi va yoniş kamerasiga purkaş uçun yetarli bosim (12,5—17,5 MPa) hosil qiladi. Karbyuratorli içki yonuv dvigatellarida diafragmali, dizellarda köp plunjerli va bir plunjerli Yo. n. işlatiladi. Dizellarda işlatiladigan Yo. n. yuqori va past bosimli xillarga bölinadi. Yuqori bosimli Yo. n. yonilğini forsunkaga, past bosimlisi esa nasosforsun kaga uzatiş uçun xizmat qiladi. Yonilği miqdorini rostlaş usuliga qarab, plunjer yöli özgaruvçan; yonilği ötişini rostlovçi ignali; buriluvçi plunjerli xillarga bölinadi. Buriluvçi plunjerli Yo. n. eng keng tarqalgan. Bunda yonilği miqdori riçag va ekssentrik yordamida klapanning oçiliş paytini özgartirib rostlanadi. Dvigatelda neçta silindr bölsa, şunça plunjer böladi. Mac, 2, 4, 6 plunjerli Yo. n. bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁНИЛҒИ НАСОСИ - ички ёнув двигателиниж ёнилғи б-н таъминлаш тизимидаги қурилма. Дизель двигателидаги Ё.н. корпус, кулачокли вал, турткич, плунжерлар жуфти, ҳайдаш клапанлари жойлашган насос каллаги, ёнилғи миқдорини ростлаб турадиган механизмлардан иборат. Карбюраторли ички ёнув двигателида ёнилғи бакидан ёнилғини карбюраторнинг қалқовучли камерасига зарур миқдорда узлуксиз оқим б-н узатиб туради, дизелларда эса ёнилғини аниқ белгиланган вақтларда ҳар қайси форсунката узатади ва ёниш камерасига пуркаш учун етарли босим (12,5—17,5 МПа) ҳосил қилади. Карбюраторли ички ёнув двигателларида диафрагмали, дизелларда кўп плунжерли ва бир плунжерли Ё. н. ишлатилади. Дизелларда ишлатиладиган Ё. н. юқори ва паст босимли хилларга бўлинади. Юқори босимли Ё. н. ёнилғини форсункага, паст босимлиси эса насосфорсун кага узатиш учун хизмат қилади. Ёнилғи миқдорини ростлаш усулига қараб, плунжер йўли ўзгарувчан; ёнилғи ўтишини ростловчи игнали; бурилувчи плунжерли хилларга бўлинади. Бурилувчи плунжерли Ё. н. энг кенг тарқалган. Бунда ёнилғи миқдори ричаг ва эксцентрик ёрдамида клапаннинг очилиш пайтини ўзгартириб ростланади. Двигателда нечта цилиндр бўлса, шунча плунжер бўлади. Mac, 2, 4, 6 плунжерли Ё. н. бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.