Yopiq uruğlilar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 31-b. — ziyouz.com
Yopiq uruğlilar (Angiospermae) gulli ösimliklar — yuksak ösimliklar bölimi (tipi). Urugçisining bölişi, qöş uruğlanişi Yo. u.ning öziga xos belgisidir. Uruğçisi gulning markazida joylaşib, tugunça, ustunça va tumşuqçadan iborat. Uruğçi tugunçasidagi kovakda uruğkurtak rivojlanadi. Uruğlangan tugunça mevaga aylanib, uning içidagi uruğkurtakdan bitta yoki bir neçta uruğ hosil böladi (nomi ham şundan kelib çiqqan). 200 mingga yaqin turi bölib, 300 oilaga mansub 10 mingdan ortiq turkumi bor. Tasnifi 16a. dan boşlangan bölsa ham fan tomonidan qabul qilingan tizimi hali işlab çiqilgan emas. Önlab tizimi taklif qilingan, şulardan ikkitasi — ikki pallalilar va bir pallalilar sinfi köproq qabul qilingan. Odamlar uçun foydali köpgina ösimliklar, jumladan oziqovqat ösimliklari (ziğir, ğöza, buğdoy va b.), yemxaşak ösimliklari (suli, beda va b.), xuşböy, dorivor, mevali va kauçukli ösimliklar Yo. u.ga kiradi. Ba'zi turlaridan quriliş materiallari olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁПИҚ УРУҒЛИЛАР (Angiospermae) гулли ўсимликлар — юксак ўсимликлар бўлими (типи). Уругчисининг бўлиши, қўш уруғланиши Ё. у.нинг ўзига хос белгисидир. Уруғчиси гулнинг марказида жойлашиб, тугунча, устунча ва тумшуқчадан иборат. Уруғчи тугунчасидаги ковакда уруғкуртак ривожланади. Уруғланган тугунча мевага айланиб, унинг ичидаги уруғкуртакдан битта ёки бир нечта уруғ ҳосил бўлади (номи ҳам шундан келиб чиққан). 200 мингга яқин тури бўлиб, 300 оилага мансуб 10 мингдан ортиқ туркуми бор. Таснифи 16а. дан бошланган бўлса ҳам фан томонидан қабул қилинган тизими ҳали ишлаб чиқилган эмас. Ўнлаб тизими таклиф қилинган, шулардан иккитаси — икки паллалилар ва бир паллалилар синфи кўпроқ қабул қилинган. Одамлар учун фойдали кўпгина ўсимликлар, жумладан озиқовқат ўсимликлари (зиғир, ғўза, буғдой ва б.), емхашак ўсимликлари (сули, беда ва б.), хушбўй, доривор, мевали ва каучукли ўсимликлар Ё. у.га киради. Баъзи турларидан қурилиш материаллари олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.