Yoqilği
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 65–66-b. — ziyouz.com
Yoqilği — yonganda muayyan mikdorda issiklik ajratadigan uglerod va uglevodorodli moddalar, energiya manbai. Qattiq, suyuq va gaz holatida böladi, tabiiy hamda sun'iy xillarga bölinadi. Tabiiy qattiq Yo. — yoğoç, torf, slanets, toşkömir, antratsit va b., sun'iy Yo. — pista kumir, koks, aglomerat va b. Tabiiy suyuq Yo. — neft, sun'iysi — benzin, kerosin, mazut va b., tabiiy gazeimon Yo. — tabiiy gaz, sun'iysi — domna gazi, generator gazi va b. Atom energiyasi va yarimötkazgiçlardan foydalaniş texnikasi hamda nazariyasining rivojlanişi b-n yangi xil Yo. — yadro Yo.si paydo böldi. Iqtisodiy nuqtai nazardan eng arzon Yo. —neft va tabiiy gaz. Dvigatellarda işlatiladigan Yo. (mas, benzin, kerosin, yadro Yo.si, reaktiv Yo. va b.) yonilği deb ataladi. Har qanday Yo. va yonilği issiqlik ajratuvçanl i k xossasi b-n ifodalanadi. Jadvalda iş holatidagi, ya'ni iste'molçilarga beriladigan holatdagi Yo. va yonilgilarning issiklik ajratuvçanligi (kaloriyasi) keltirilgan:
Yo.ning turli xillari haqidagi ma'lumotlar tegişli maqolalarda beriladi (mas, gazlar, kumir, uşin, torf va q. k.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁҚИЛҒИ — ёнганда муайян микдорда иссиклик ажратадиган углерод ва углеводородли моддалар, энергия манбаи. Қаттиқ, суюқ ва газ ҳолатида бўлади, табиий ҳамда сунъий хилларга бўлинади. Табиий қаттиқ Ё. — ёғоч, торф, сланец, тошкўмир, антрацит ва б., сунъий Ё. — писта кумир, кокс, агломерат ва б. Табиий суюқ Ё. — нефть, сунъийси — бензин, керосин, мазут ва б., табиий газеимон Ё. — табиий газ, сунъийси — домна гази, генератор гази ва б. Атом энергияси ва яримўтказгичлардан фойдаланиш техникаси ҳамда назариясининг ривожланиши б-н янги хил Ё. — ядро Ё.си пайдо бўлди. Иқтисодий нуқтаи назардан энг арзон Ё. —нефть ва табиий газ. Двигателларда ишлатиладиган Ё. (мас, бензин, керосин, ядро Ё.си, реактив Ё. ва б.) ёнилғи деб аталади. Ҳар қандай Ё. ва ёнилғи иссиқлик ажратувчанл и к хоссаси б-н ифодаланади. Жадвалда иш ҳолатидаги, яъни истеъмолчиларга бериладиган ҳолатдаги Ё. ва ёнилгиларнинг иссиклик ажратувчанлиги (калорияси) келтирилган:
Ё.нинг турли хиллари ҳақидаги маълумотлар тегишли мақолаларда берилади (мас, газлар, кумир, ушин, торф ва қ. к.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.