Yordamçi maktab
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 31–32-b. — ziyouz.com
Yordamçi maktab aqli zaif bolalar öqiydigan maxsus ta'lim tarbiya muassasasi. Özbekistonda dastlab 1935 y. Toşkent ş.da oçilgan. Asosan aqli zaif (oligofreniyanij debillik darajasidagi) hamda keyinçalik turli kasalliklar tufayli aqli zaif bölib qolgan bolalar qabul qilinadi. Maxsus ta'limga muhtoj bölgan bolalar tibbiy psixologikpedagogik komissiya tomonidan belgilanadi. Yo. m.dagi akli zaif bolalar uçun maxsus ta'limtarbiya ÖzRning «Ta'lim töğrisida»gi qonuni (1997) asosida amalga oşiriladi. Yo. m. ÖzR Xalqta'limi vazirligi tizimiga kiradi. Yo. m.da akli zaif bolalarga maxsus ta'lim davlat standartlariga muvofiq maktablarning boşlanğiç sinfi hajmiga töğri keladigan va qisman umumiy örta ta'limni amalga oşiruvçi maxsus ta'lim dasturi, rejasi va darsliklar asosida olib boriladi. Öqiş muddati — 9 y. Yo. m.da har bir sinfga 10—12 öquvçi qabul qilinadi. Maktabdagi öquv vaqtining 1/3 qismi (4sinfdan boşlab) mehnat ta'limiga ajratiladi. Yo. m.larda duradgorlik, kaştaçilik, tikuvçilik, qişloklardagi Yo. m.larda q. x. işlari örgatiladi. Yo. m.larning asosiy maqsadi bolalarni akliy jihatdan korreksiyalaş (tuzatiş) va jismoniy jihatdan soğlomlaştiriş, tarbiyalaş, Yo. m. hajmida bilim, könikma va malakalar b-n qurollantiriş, ularni amaliy faoliyatga tayyorlaş, nutqidagi nuqsonlarni tuzatiş hamda ijtimoiy hayotga moslaştirişdan iborat. Yo. m.da ta'limtarbiya işlarini oligofrenopedagog mutaxassislar olib boradi. Yo. m.da vraçpsixonevrolog, tibbiyot hamşiralari ham işlaydi. 2000/2001 öquv yili boşi ÖzRda 19 Yo. m. (4769 öquvçi) va 32 yordamçi internat maktabi (6502 öquvçi) işladi.
Lola Möminova.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁРДАМЧИ МАКТАБ ақли заиф болалар ўқийдиган махсус таълим тарбия муассасаси. Ўзбекистонда дастлаб 1935 й. Тошкент ш.да очилган. Асосан ақли заиф (олигофренияниж дебиллик даражасидаги) ҳамда кейинчалик турли касалликлар туфайли ақли заиф бўлиб қолган болалар қабул қилинади. Махсус таълимга муҳтож бўлган болалар тиббий психологикпедагогик комиссия томонидан белгиланади. Ё. м.даги акли заиф болалар учун махсус таълимтарбия ЎзРнинг «Таълим тўғрисида»ги қонуни (1997) асосида амалга оширилади. Ё. м. ЎзР Халқтаълими вазирлиги тизимига киради. Ё. м.да акли заиф болаларга махсус таълим давлат стандартларига мувофиқ мактабларнинг бошланғич синфи ҳажмига тўғри келадиган ва қисман умумий ўрта таълимни амалга оширувчи махсус таълим дастури, режаси ва дарсликлар асосида олиб борилади. Ўқиш муддати — 9 й. Ё. м.да ҳар бир синфга 10—12 ўқувчи қабул қилинади. Мактабдаги ўқув вақтининг 1/3 қисми (4синфдан бошлаб) меҳнат таълимига ажратилади. Ё. м.ларда дурадгорлик, каштачилик, тикувчилик, қишлоклардаги Ё. м.ларда қ. х. ишлари ўргатилади. Ё. м.ларнинг асосий мақсади болаларни аклий жиҳатдан коррекциялаш (тузатиш) ва жисмоний жиҳатдан соғломлаштириш, тарбиялаш, Ё. м. ҳажмида билим, кўникма ва малакалар б-н қуроллантириш, уларни амалий фаолиятга тайёрлаш, нутқидаги нуқсонларни тузатиш ҳамда ижтимоий ҳаётга мослаштиришдан иборат. Ё. м.да таълимтарбия ишларини олигофренопедагог мутахассислар олиб боради. Ё. м.да врачпсихоневролог, тиббиёт ҳамширалари ҳам ишлайди. 2000/2001 ўқув йили боши ЎзРда 19 Ё. м. (4769 ўқувчи) ва 32 ёрдамчи интернат мактаби (6502 ўқувчи) ишлади.
Лола Мўминова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.