Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Yoriqtişlilar

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 36-b. — ziyouz.com

    Yoriqtişlilar (Solenodontidae) — tuban haşarotxörlar oilasi. Yuqori va örta oligotsendan ma'lum. Oyoqlari beşbarmokli, old oyoklari b-n tovonda, orqa oyokdari b-n barmoqda yuradi. Qöltiği va çovlari ostida kuçli hidli suyuklik ajratadigan bezlari böladi. Zaharli sölak ajratadigan jağ osti bezining yöli ikkinçi kurak tişi asosiga oçiladi. Bu tişning old yuzasida tarnovçasi (yoriği) böladi (nomi şundan olingan). Uz 28—32 sm, dumi 17,5—25,5 sm, 1 uruğ 2 turi: gaiti yoriqtişi (Solenodon paradous) va kuba yoriqtişi (S. cubanus) Gaiti va Kuba o.da tarqalgan. Örmon va butali çakalakzorlarda yaşaydi. Har yili 3 tadan bolalaydi. Ikkala tur ham Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЁРИҚТИШЛИЛАР (Solenodontidae) — тубан ҳашаротхўрлар оиласи. Юқори ва ўрта олигоцендан маълум. Оёқлари бешбармокли, олд оёклари б-н товонда, орқа оёкдари б-н бармоқда юради. Қўлтиғи ва човлари остида кучли ҳидли суюклик ажратадиган безлари бўлади. Заҳарли сўлак ажратадиган жағ ости безининг йўли иккинчи курак тиши асосига очилади. Бу тишнинг олд юзасида тарновчаси (ёриғи) бўлади (номи шундан олинган). Уз 28—32 см, думи 17,5—25,5 см, 1 уруғ 2 тури: гаити ёриқтиши (Solenodon paradous) ва куба ёриқтиши (S. cubanus) Гаити ва Куба о.да тарқалган. Ўрмон ва бутали чакалакзорларда яшайди. Ҳар йили 3 тадан болалайди. Иккала тур ҳам Халқаро Қизил китобга киритилган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.