Yörma
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 25-b. — ziyouz.com
Yörma — badiiy çok turi; kaştadözlirda zanjirsimon körinişga ega. Igna, ilmoqli bigiz b-n tikiladi. Y. çokida tikilganda matoning öng tomonida halqalar zanjiri, teskari tomo-nida esa töğri çiziqlar hosil böladi. Ilmokli bigiz b-n kaşta tikayotganda matoning eng quyi qismidan boşlab yuqoriga tomon tikiladi. Dastlab bigiz sançilib matoning orqa tomoniga ötkaziladi, unga kaştadöz orqa tomonidan bir qöl b-n tutib turgan ipni ilintirib ipni matoning öng tomoniga çiqaradi, bigiz yana sançiladi, mato yuzasida halqa hosil böladi... şu tarzda halqalar zanjiri vujudga keladi. Igna b-n tikkanda yuqoridan pastga tomon tikiladi. Ignaga ötkazilgan ip mato yuzasida bir qöl b-n uşlab turiladi, sançilib çiqqan igna b-n halqa hosil qilinadi. Y. çoki b-n köpgina jiyaklar, bezak buyumlarning hoşiyalari, şuningdek, katta kaştalarning ayrim qismlari tikiladi. Y. çoki tikuv maşinada qam tikiladi, maşina çoki popur nomi b-n maşhur. Buxoro, Samarqand, Qaşqadaryoda kaştalarning asosiy qismi şu çokda tikiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЙЎРМА — бадиий чок тури; каштадўзлиrда занжирсимон кўринишга эга. Игна, илмоқли бигиз б-н тикилади. Й. чокида тикилганда матонинг ўнг томонида ҳалқалар занжири, тескари томо-нида эса тўғри чизиқлар ҳосил бўлади. Илмокли бигиз б-н кашта тикаётганда матонинг энг қуйи қисмидан бошлаб юқорига томон тикилади. Дастлаб бигиз санчилиб матонинг орқа томонига ўтказилади, унга каштадўз орқа томонидан бир қўл б-н тутиб турган ипни илинтириб ипни матонинг ўнг томонига чиқаради, бигиз яна санчилади, мато юзасида ҳалқа ҳосил бўлади... шу тарзда ҳалқалар занжири вужудга келади. Игна б-н тикканда юқоридан пастга томон тикилади. Игнага ўтказилган ип мато юзасида бир қўл б-н ушлаб турилади, санчилиб чиққан игна б-н ҳалқа ҳосил қилинади. Й. чоки б-н кўпгина жияклар, безак буюмларнинг ҳошиялари, шунингдек, катта кашталарнинг айрим қисмлари тикилади. Й. чоки тикув машинада қам тикилади, машина чоки попур номи б-н машҳур. Бухоро, Самарқанд, Қашқадарёда кашталарнинг асосий қисми шу чокда тикилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.