Yorma
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 37-b. — ziyouz.com
Yorma — oziqovqat mahsuloti; köpinça şoli, buğdoy, suli, arpa, greçixa, makkajöxori, nöxat singari donlarni maxsus maşinada oklab (butun) yoki maydalab tayyorlanadi. Tarikdan oklangan sök, şolidan guruç (oqşoq), buğdoydan manniy yormasi, oqlangan buğdoy, arpadan oklangan arpa (perlovka), oklangan oq jöxori, maydalangan makkajöxori doni köp işlatiladi. Tarkibida kraxmal, azotli moddalar, oqsil, yoğ, uglevodlar, kleçatka, mineral tuzlar (kaliy, kalsiy, magniy, fosfor, temir) vitaminlar mavjud. Kleçatkasi kamroq bölgani uçun mollarga yaxşi yem böladi, parrandalarga ham beriladi. Donning pusti olib taşlangani sababli Yo.ning oziqovqatligi jihatidan qadri yuqori, yaxşi hazm böladi, töyimli va kaloriyali. Yo.ning ayniqsa bolalar va turli kasallik b-n oğrigan bemorlar uçun ahamiyati muhim. Odamning oziqovqatida Yo. uglevodlar (kraxmal) va ösimlik oqsillarining asosiy manbai. Pazandaçilikda Yo.dan bötqa, suyuq oşlar, garnirlar va b. taomlar tayyorlanadi. Fiziologik asoslangan ovqatlaniş meyorlariga köra, ovqat uçun 1 yilda aholi jon boşigaörtaça 14—15 kg turli Yo. mahsulotlari iste'mol etiş tavsiya etiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁРМА — озиқовқат маҳсулоти; кўпинча шоли, буғдой, сули, арпа, гречиха, маккажўхори, нўхат сингари донларни махсус машинада оклаб (бутун) ёки майдалаб тайёрланади. Тарикдан окланган сўк, шолидан гуруч (оқшоқ), буғдойдан манний ёрмаси, оқланган буғдой, арпадан окланган арпа (перловка), окланган оқ жўхори, майдаланган маккажўхори дони кўп ишлатилади. Таркибида крахмал, азотли моддалар, оқсил, ёғ, углеводлар, клечатка, минерал тузлар (калий, кальций, магний, фосфор, темир) витаминлар мавжуд. Клечаткаси камроқ бўлгани учун молларга яхши ем бўлади, паррандаларга ҳам берилади. Доннинг пусти олиб ташлангани сабабли Ё.нинг озиқовқатлиги жиҳатидан қадри юқори, яхши ҳазм бўлади, тўйимли ва калорияли. Ё.нинг айниқса болалар ва турли касаллик б-н оғриган беморлар учун аҳамияти муҳим. Одамнинг озиқовқатида Ё. углеводлар (крахмал) ва ўсимлик оқсилларининг асосий манбаи. Пазандачиликда Ё.дан бўтқа, суюқ ошлар, гарнирлар ва б. таомлар тайёрланади. Физиологик асосланган овқатланиш меъёрларига кўра, овқат учун 1 йилда аҳоли жон бошигаўртача 14—15 кг турли Ё. маҳсулотлари истеъмол этиш тавсия этилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.