Yoruğlik manbalari

Yoruğlik manbalari köriş sezgisi b-n idrok etiladigan elektromagnit tölqinlar (tölqin uzunligi, taxm., 400 dan 750 mm gaça) manbalari. Yo. m. issiklik, elektr yoyi, elektr uçquni va gaz yoritqiç manbalarga bölinadi. Yuqori trada qizdirilganda nurlanadigan mutlak kora jismlar (yoruğlik etaloni), çöğlanma elektr lampalar, Quyoş, yulduzlar va b. issiklik Yo. m.dir. Suyuq yoki, köpinça, gazsimon yonilği alangasi issiklik Yo. m. ga yaqin. Infraqizil Yo. m. hosil qiliş uçun alanga va çöğlaniş manbai uyğunlaştiriladi. Elektr yoyi va elektr uçqunidan iborat Yo. m. spektral emission analizida muhim. Ba'zan, inert gazlar (neon, geliy, argon) muhitiga joylaştirilgan volfram şarçalar yoki volfram ötkazgiçlar orasida elektr yoyi hosil qilinadi. Bular yoritqiç lampalar sifatida işlatiladi, ularning sirt ravşanligi juda yuqori (1800—2000 stilb). Gaz yoritqiç manbalarda elektr toki gaz yoki metall buğlaridan ötganda elektr energiyasi yoruğlik energiyasiga aylanadi. Bunday Yo. m. har xil bosim ostida gazlar (köpinça, inert gazlar) va ayrim hollarda oz miqdorda juda elastik metall (simob) buğlari b-n töldirilgan silindr, sferik va b. şaklli şişa kolbadan iborat böladi. Kolba içidagi kavşarlangan elektrodlar orasida elektr razryadi hosil böladi. Gaz yoritqiç lampalar uçga bölinadi: 1) past (0,2 dan bir neça mm sim. ust.gaça) bosimda gaz yoki metall buği b-n töldirilgan gaz yoritqiç lampalar, ularda asosiy nurlaniş manbai atomlar (molekulalar) yoki rekombinatsiyalanuvçi ionlar; 2) yuqori (10,2 dan 15 atm gaça) bosimda gaz yoki metall buği b-n töldirilgan lampalar — fotolyuminessensiya lampalari, ularda asosiy nurlaniş manbai gaz razryadi b-n qizdirilgan lyuminoforlar; 3) öta yuqori (20 dan 100 atm va undan yuqori) bosimda gaz va metall buğlari b-n töldirilgan lampalar — elektr yoritqiç lampalar, ularda asosiy nurlaniş manbai gaz razryadi b-n qizdiriladigan elektrodlardir.