Yot jismlar
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 51-b. — ziyouz.com
Yot jismlar — teri, quloq, burun, köz va b. orqali organizmga tasodifan kirib, töqimalar, a'zolar va böşliqlarda turib qolgan narsalar (öq, nina, zirapça va h. k.). Turmuşda organizmga köpinça mayda Yo. j. — nina yoki uning bir bölakçasi, zirapça, şişa va b. kirib ketişi mumkin. Organizmga kirib qolgan, lekin infeksiya yuqmagan Yo. j. töqimalarda «çandiklanib», uzoq vaqt, hatto umr böyi oğritmaydigan bölib saqlanib qolişi yoki, aksinça, mikrobli Yo. j. atrofi ma'lum vaktdan keyin yalliğlanişi mumkin. Terining içiga kirgan zirapça oğritadi va yalliğlanib yiring boylaydi. Barmoqqa, tirnoq ostiga kirgan zirapça ança yomon, u köpinça xasmolta sabab böladi. Şuning uçun köz ilğaydigan zirapçani ötkir uçli igna b-n kişining özi olib taşlaşi mumkin. Nina va terining nina kirgan joyi spirt yoki yod eritmasi b-n artib tozalanişi kerak. Buning iloji bölmasa yoki Yo. j. zaharli bölsa (mas, kimyoviy kalam parçasi) zudlik b-n şifokorga köriniş lozim. Yo. j. közga, burunga, quloqqa kirgan hollarda ham faqat vraç maslahati b-n iş körgan ma'qul.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁТ ЖИСМЛАР — тери, қулоқ, бурун, кўз ва б. орқали организмга тасодифан кириб, тўқималар, аъзолар ва бўшлиқларда туриб қолган нарсалар (ўқ, нина, зирапча ва ҳ. к.). Турмушда организмга кўпинча майда Ё. ж. — нина ёки унинг бир бўлакчаси, зирапча, шиша ва б. кириб кетиши мумкин. Организмга кириб қолган, лекин инфекция юқмаган Ё. ж. тўқималарда «чандикланиб», узоқ вақт, ҳатто умр бўйи оғритмайдиган бўлиб сақланиб қолиши ёки, аксинча, микробли Ё. ж. атрофи маълум вактдан кейин яллиғланиши мумкин. Терининг ичига кирган зирапча оғритади ва яллиғланиб йиринг бойлайди. Бармоққа, тирноқ остига кирган зирапча анча ёмон, у кўпинча хасмолта сабаб бўлади. Шунинг учун кўз илғайдиган зирапчани ўткир учли игна б-н кишининг ўзи олиб ташлаши мумкин. Нина ва терининг нина кирган жойи спирт ёки йод эритмаси б-н артиб тозаланиши керак. Бунинг иложи бўлмаса ёки Ё. ж. заҳарли бўлса (мас, кимёвий калам парчаси) зудлик б-н шифокорга кўриниш лозим. Ё. ж. кўзга, бурунга, қулоққа кирган ҳолларда ҳам фақат врач маслаҳати б-н иш кўрган маъқул.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.