Yotuğon
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 52-b. — ziyouz.com
Yotuğon — qonunsimon köp torli soz. Ötmişda Örta Şarqda, şu jumladan turkiy xalklarda maşhur bölgan. Yoğoçdan öyib (uz. 100—150 sm), tönkarilgan çöziq toğora şaklida yasalgan. Har bir tori ostida (sozlaş uçun) harakatçan xaragi bölgan. Sozanda Yo.ni oldiga yotiq holda qöyib («yotiq arfa» nomi şundan), öng qöli b-n torlarni çertgan, çap qöli b-n torlar tebranişini töxtatgan. Abduqodir Maroğiyning «Maqosid ul alhon» («Kuylarning maqsadlari») kitobida 17 torli Yo. ta'riflangan. Ğarbiy Sibirning ba'zi xalqlari (xakas, tuva, tofa) da Yo.ga öxşaş çatkan, çattigan, çadagan nomli çolğu asboblar mavjud. 1960y. larda Qozoğistonda 7 torli «jetigen» nomli soz yaratilgan (18a. etnografik ma'lömotlari asosida) va milliy çolğular orkestriga kiritilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЁТУҒОН — қонунсимон кўп торли соз. Ўтмишда Ўрта Шарқда, шу жумладан туркий халкларда машҳур бўлган. Ёғочдан ўйиб (уз. 100—150 см), тўнкарилган чўзиқ тоғора шаклида ясалган. Ҳар бир тори остида (созлаш учун) ҳаракатчан хараги бўлган. Созанда Ё.ни олдига ётиқ ҳолда қўйиб («ётиқ арфа» номи шундан), ўнг қўли б-н торларни чертган, чап қўли б-н торлар тебранишини тўхтатган. Абдуқодир Мароғийнинг «Мақосид ул алҳон» («Куйларнинг мақсадлари») китобида 17 торли Ё. таърифланган. Ғарбий Сибирнинг баъзи халқлари (хакас, тува, тофа) да Ё.га ўхшаш чаткан, чаттиган, чадаган номли чолғу асбоблар мавжуд. 1960й. ларда Қозоғистонда 7 торли «жетиген» номли соз яратилган (18а. этнографик маълўмотлари асосида) ва миллий чолғулар оркестрига киритилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.