Yudaxin Konstantin Kuzmiç
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 7-b. — ziyouz.com
Yudaxin Konstantin Kuzmiç (1890.31.5, Orsk 1975.22.2, hoz. Bişkek) — şarqşunosturkiyşunos olim. Özbekiston FA muxbir a'zosi (1952), Qirğiziston FA akad. (1955), prof. (1940), filol. fanlari d-ri (1949). Qirğizistonda xizmat körsatgan fan arbobi. Turkiston öqituvçilar seminariyasini (Toşkent, 1910), Örta Osiyo un-tining şarq f-tini tugatgan (1925). Mankent, Qorabuloqdagi rustuzem maktablarida öqituvçilik qilgan (1910— 15), Sinszyanda ilmiy safarda bölgan (1915—20); Leningradda Şarqşunoslik in-tida özbek, uyğur, qozoq va qirğiz tillari öqituvçisi (1925—32), Moskva şarqşunoslik in-tida uyğur tili kafedrasi mudiri (193244), Qirğiziston FA (SSSR FA filiali) Til va adabiyot instituti ilmiy xodimi (1944—52), Qirğiziston davlat ped. instituti (1946—51), Farğona ped. instituti (1952—54) prof., Qirğiziston untida maslahatçi prof. (1955 yildan).
Yu.ning ilmiy işlari özbek, uyğur, qirğiz tillari tarixi, lahja va şevalarini, ularning genezisi va özaro aloqasini, mazqur turkiy tillarning boşqa oiladagi tillar bilan munosabati, turkiy tillar yozuvi, leksikografiyasi va terminologiyasini örganiş masalalariga bağişlangan. Yu. birinçi bölib özbek tili şevalarini örgangan, özbekçarusça (arab alifbosida; T., 1927), qirğizçarusça (M., 1940) luğatlarni tuzgan olimlardandir. Uning 1965 yilda Moskvada naşr etilgan «Qirğizça-rusça luğat»i Davlat mukofotiga sazovor bölgan (1967).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЮДАХИН Константин Кузьмич (1890.31.5, Орск 1975.22.2, ҳоз. Бишкек) — шарқшуностуркийшунос олим. Ўзбекистон ФА мухбир аъзоси (1952), Қирғизистон ФА акад. (1955), проф. (1940), филол. фанлари д-ри (1949). Қирғизистонда хизмат кўрсатган фан арбоби. Туркистон ўқитувчилар семинариясини (Тошкент, 1910), Ўрта Осиё ун-тининг шарқ ф-тини тугатган (1925). Манкент, Қорабулоқдаги рустузем мактабларида ўқитувчилик қилган (1910— 15), Синьцзянда илмий сафарда бўлган (1915—20); Ленинградда Шарқшунослик ин-тида ўзбек, уйғур, қозоқ ва қирғиз тиллари ўқитувчиси (1925—32), Москва шарқшунослик ин-тида уйғур тили кафедраси мудири (193244), Қирғизистон ФА (СССР ФА филиали) Тил ва адабиёт институти илмий ходими (1944—52), Қирғизистон давлат пед. институти (1946—51), Фарғона пед. институти (1952—54) проф., Қирғизистон унтида маслаҳатчи проф. (1955 йилдан).
Ю.нинг илмий ишлари ўзбек, уйғур, қирғиз тиллари тарихи, лаҳжа ва шеваларини, уларнинг генезиси ва ўзаро алоқасини, мазқур туркий тилларнинг бошқа оиладаги тиллар билан муносабати, туркий тиллар ёзуви, лексикографияси ва терминологиясини ўрганиш масалаларига бағишланган. Ю. биринчи бўлиб ўзбек тили шеваларини ўрганган, ўзбекчарусча (араб алифбосида; Т., 1927), қирғизчарусча (М., 1940) луғатларни тузган олимлардандир. Унинг 1965 йилда Москвада нашр этилган «Қирғизча-русча луғат»и Давлат мукофотига сазовор бўлган (1967).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.