Yulduzlar evolyutsiyasi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 19-b. — ziyouz.com
Yulduzlar evolyutsiyasi — vaqt ötgan sari yulduzlarning fizik parametrlari va kimyoviy tarkiblari özgarib borişi. Turli evolyutsiya bosqiçidagi yulduzlarning fizik parametrlarini taqqoslab köriş asosida örganiladi. Gravitatsiya (tortişiş) kuçlari ta'sirida yulduzlar orasidagi gaz va çanglarning kondensatlanişi oqibatida protoyulduzlarning hosil bölişi, siqiluvçan yulduzlar markazida termoyadro energiya manbai paydo bölişi, ayrim yulduzlarning gigant yulduzlarga yoki mitti yulduzga aylanişi, massasi katta yulduzlarning gravitatsion kollapsi (neytron yulduz yoki qora öra hosil bölişi bilan yuz beradi) kabi hodisalar Yu.e.ning bosqiçlari hisoblanadi. Yu.e. doim yuz berib turadigan uzluksiz jarayondir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЮЛДУЗЛАР ЭВОЛЮЦИЯСИ — вақт ўтган сари юлдузларнинг физик параметрлари ва кимёвий таркиблари ўзгариб бориши. Турли эволюция босқичидаги юлдузларнинг физик параметрларини таққослаб кўриш асосида ўрганилади. Гравитация (тортишиш) кучлари таъсирида юлдузлар орасидаги газ ва чангларнинг конденсатланиши оқибатида протоюлдузларнинг ҳосил бўлиши, сиқилувчан юлдузлар марказида термоядро энергия манбаи пайдо бўлиши, айрим юлдузларнинг гигант юлдузларга ёки митти юлдузга айланиши, массаси катта юлдузларнинг гравитацион коллапси (нейтрон юлдуз ёки қора ўра ҳосил бўлиши билан юз беради) каби ҳодисалар Ю.э.нинг босқичлари ҳисобланади. Ю.э. доим юз бериб турадиган узлуксиз жараёндир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.