Yulius Robert Mayer
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 87-b. — ziyouz.com
Mayer Yulius Robert MAYER (Meyer) Yulius Robert (1814.25.11 - Xaylbronn - 1878.20.3) — nemis tabiatşunosi, vraçi va fizigi. Tyubingen uptini tugatgan (1838). 1840—41 y.larda Yava o.ga vraç sifatila kemala safarda qatnaşgan. Sayoxat davrida u matroslarning venasidam olinaligan qonning rangi tropik ölkalarda şim. kenglikdagiga nisbatan oçroq bölişini sezgan va organizm iste'mol qilayotgan oziq-ovqat maqsuloti b-n unda hosil böladigan issiklik orasila boğliqlik borligini aytgam. Odam organizmidagi oksidlangan mahsulotlar mikdori b-n bajargan işi orasidagi bogliqlikni aniqlagan hamla birinçi bölib energiyaning saqlamiş va bir turlan ikkinçi turga aylamişi krnunini izox.lab bergan; issiqlik mexanik zkvivalentining son qiymatini hisoblab çiqqan (1842). M.ming bu kaşfisti uzoq vaqt tan ol im magam.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАЙЕР (Meyer) Юлиус Роберт (1814.25.11 - Хайльбронн - 1878.20.3) — немис табиатшуноси, врачи ва физиги. Тюбинген уптини тугатган (1838). 1840—41 й.ларда Ява о.га врач сифатила кемала сафарда қатнашган. Саёхат даврида у матросларнинг венасидам олиналиган қоннинг ранги тропик ўлкаларда шим. кенгликдагига нисбатан очроқ бўлишини сезган ва организм истеъмол қилаётган озиқ-овқат мақсулоти б-н унда ҳосил бўладиган иссиклик орасила боғлиқлик борлигини айтгам. Одам организмидаги оксидланган маҳсулотлар микдори б-н бажарган иши орасидаги боглиқликни аниқлаган ҳамла биринчи бўлиб энepгиянинг сақламиш ва бир турлан иккинчи турга айламиши крнунини изох.лаб берган; иссиқлик механик зквивалентининг сон қийматини ҳисоблаб чиққан (1842). М.минг бу кашфисти узоқ вақт тан ол им магам.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.