Yusuf Qoraboğiy
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 252-b. — ziyouz.com
Qoraboğiy Yusuf QORABOĞIY Yusuf, Yusuf ibn Muhammadjon al-Qoraboğiy al-Muhammad Şohiy (1563, Ozarbayjon, Qoraboğ qişloği — 1647, Buxoro) — faylasuf olim va faqih. Dastlabki ma'lumotni Qoraboğda olgan, söngra Şirvon va Şerozda tahsilni davom ettirgan. Arab va fors tillarini çuqur bilgan. Siyosiy notinçliklar (Safaviylar davlatiaati qizilboşlilar zulmi) natijasida ustozi Habibulla Mirzojon Şeroziy bilan Samarqandga kelib (1586), kubroviylik tariqatining Samarqanddagi piri Xalilullo Badaxşiyning şogirdi sifatida kubroviylikning faol tarğibotçisiga aylangan. Keyinçalik Buxoroga köçib kelgan va uning Sepulon mavzeida yaşab qolgan.
Q. Forobiy, Ibn Sino, Beruniy, Ğazoliy, Nosiruddin Tusiy, Jaloliddin Davoniy, Taftazoniy kabi faylasuflarning an'analarini davom ettirib, 16—17-a.larda falsafaning Örta Osiyodagi taraqqiyotiga katta hissa qöşgan. Q.ning «Risolai botiniyya» (bu asar «Yetti jannat» nomi b-n maşhur), «Fi ta'rifi ilm» («Ilm ta'rifida»), «Mafotih» («Kalitlar») va b. asarlar yozgan. Şuningdek, u Davoniy, Qazviniy, Taftazoniy, Şahobiddin Suxravardiy kabi olimlarning asarlariga şarhlar bitgan, arab tili, mantiq, riyoziyot, luğatşunoslik va fiqh masalalariga oid qator risolalar, şe'rlar ham yozgan. Olimning 24 ta risolasining qölyozmasi Özbekiston FA Şarqşunoslik in-ti fondida saqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОРАБОҒИЙ Юсуф, Юсуф ибн Муҳаммаджон ал-Қорабоғий ал-Муҳаммад Шоҳий (1563, Озарбайжон, Қорабоғ қишлоғи — 1647, Бухоро) — файласуф олим ва фақиҳ. Дастлабки маълумотни Қорабоғда олган, сўнгра Ширвон ва Шерозда таҳсилни давом эттирган. Араб ва форс тилларини чуқур билган. Сиёсий нотинчликлар (Сафавийлар давлатиаати қизилбошлилар зулми) натижасида устози Ҳабибулла Мирзожон Шерозий билан Самарқандга келиб (1586), кубровийлик тариқатининг Самарқанддаги пири Халилулло Бадахшийнинг шогирди сифатида кубровийликнинг фаол тарғиботчисига айланган. Кейинчалик Бухорога кўчиб келган ва унинг Сепулон мавзеида яшаб қолган.
Қ. Форобий, Ибн Сино, Беруний, Ғазолий, Носируддин Тусий, Жалолиддин Давоний, Тафтазоний каби файласуфларнинг анъаналарини давом эттириб, 16—17-а.ларда фалсафанинг Ўрта Осиёдаги тараққиётига катта ҳисса қўшган. Қ.нинг «Рисолаи ботиниййа» (бу асар «Етти жаннат» номи б-н машҳур), «Фи таърифи илм» («Илм таърифида»), «Мафотиҳ» («Калитлар») ва б. асарлар ёзган. Шунингдек, у Давоний, Қазвиний, Тафтазоний, Шаҳобиддин Сухравардий каби олимларнинг асарларига шарҳлар битган, араб тили, мантиқ, риёзиёт, луғатшунослик ва фиқҳ масалаларига оид қатор рисолалар, шеърлар ҳам ёзган. Олимнинг 24 та рисоласининг қўлёзмаси Ўзбекистон ФА Шарқшунослик ин-ти фондида сақланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.