Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Yusuf Saryomiy

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 72-b. — ziyouz.com

    Yusuf Saryomiy (taxallusi; asl nomi Yusuf mulla Abduşukur ötli) [1840, Çimkent viloyati Saryom (Sayram) qişloği — 1912] — şoir. Toşkent, Buxoro madrasalarida tahsil olgan. Samarqand, Toşkent, Qöqon adabiy harakatçiligida faol qatnaşgan. «Beklar begi» madrasasida öqigan va unga atab şe'rlar yozgan («Dar ta'rifi manzari madrasai Bek az Yusuf»). Yu.S. xattotlik — kotiblik bilan kun körgan, kosibçilik, muhrdorlik bilan ham şuğullangan.

    Şoir şe'rlari hayotligida «Bayoz» (1893), «Armuğoni Xislat» (1911), «Bayozi Muhallo» (1912), «Bayozi Haziniy» (1912) kabi bayozlarda bosilgan. 1914 yil Tavallo Yu.S. şe'rlarini töplab, «Devoni Mavlavii Yusuf Saryomiy» nomi bilan naşr etgan. Uning toşbosma nusxalari Özbekiston FA Şarqşunoslik instituti (inv. №117, 118, 119, 120, 6028, 9072) va Andijon adabiyot va san'at muzeyi (inv. №1720, 2185, 728, 799) da saqlanadi. Kitobga Rasulmuhammad Şoşiy öğli Mulla Ötab xattotlik qilgan.

    Sayram tarixi haqidagi xilmaxil ma'umotlarga boy, biroq an'anaviy diniy mazmunda bitilgan «Risola»ni Yu.S.ga nisbat beradilar. Xalq orasida şoirning ğoyat hozirjavob, nohaqlikka murosasiz ekanligini tasdiq etuvçi köplab rivoyatlar, afsonalar yuradi. Köplab ğazallari («Yaliyali» kabi) hozir ham el orasida maşhur. Yu.S. nomida köça va maktab bor.

    As: Tanlangan asarlar, T., 2002.

    Ad.: Qayyumov P., Tazkirai Qayyumiy [3j.li], 2j., T., 1998; Karimbek Kamiy, Dilni obod aylangiz..., T., 1998.

    Begali Qosimov

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЮСУФ САРЁМИЙ (тахаллуси; асл номи Юсуф мулла Абдушукур ўтли) [1840, Чимкент вилояти Сарём (Сайрам) қишлоғи — 1912] — шоир. Тошкент, Бухоро мадрасаларида таҳсил олган. Самарқанд, Тошкент, Қўқон адабий ҳаракатчилигида фаол қатнашган. «Беклар беги» мадрасасида ўқиган ва унга атаб шеърлар ёзган («Дар таърифи манзари мадрасаи Бек аз Юсуф»). Ю.С. хаттотлик — котиблик билан кун кўрган, косибчилик, муҳрдорлик билан ҳам шуғулланган.

    Шоир шеърлари ҳаётлигида «Баёз» (1893), «Армуғони Хислат» (1911), «Баёзи Муҳалло» (1912), «Баёзи Ҳазиний» (1912) каби баёзларда босилган. 1914 йил Тавалло Ю.С. шеърларини тўплаб, «Девони Мавлавии Юсуф Сарёмий» номи билан нашр этган. Унинг тошбосма нусхалари Ўзбекистон ФА Шарқшунослик институти (инв. №117, 118, 119, 120, 6028, 9072) ва Андижон адабиёт ва санъат музейи (инв. №1720, 2185, 728, 799) да сақланади. Китобга Расулмуҳаммад Шоший ўғли Мулла Ўтаб хаттотлик қилган.

    Сайрам тарихи ҳақидаги хилмахил маъумотларга бой, бироқ анъанавий диний мазмунда битилган «Рисола»ни Ю.С.га нисбат берадилар. Халқ орасида шоирнинг ғоят ҳозиржавоб, ноҳақликка муросасиз эканлигини тасдиқ этувчи кўплаб ривоятлар, афсоналар юради. Кўплаб ғазаллари («Ялияли» каби) ҳозир ҳам эл орасида машҳур. Ю.С. номида кўча ва мактаб бор.

    Ас: Танланган асарлар, Т., 2002.

    Ад.: Қайюмов П., Тазкираи Қайюмий [3ж.ли], 2ж., Т., 1998; Каримбек Камий, Дилни обод айлангиз..., Т., 1998.

    Бегали Қосимов

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.