Yuta
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 76-b. — ziyouz.com
Yuta — AQŞning ğarbiy qismidagi ştat. Mayd. 219,9 ming km2. Aholisi 2,31 mln. kişi (2002). Ma'muriy markazi — SoltLeykSiti şahri Hududining katta qismini toğ tizmalari (eng baland joyi 4123 m) va çuqur daralar bilan kesilgan çöl landşaftli yassitoğlik egallaydi. Şarqda Qoyali toğlarga tutaşib ketgan. Yanv.ning örtaça t-rasi —2° dan —4° gaça, iyulniki 17—20°. Yillik yoğin 250—400 mm. Asosiy daryosi — Kolorado. Köl köp; eng yirigi — Katta Şör köl. Aholi, asosan, vohalarda yaşaydi. Xöjaligida konçilik va q.x. yetakçi. Q.x. mahsulotlarining 75%ni çorvaçilik beradi. Suğoriladigan yerlarda qand lavlagi, sabzavotlar yetiştiriladi. Foydali qazilmalardan neft, tabiiy gaz, toşkömir, mis, polimetallar, oltin, temir va uran rudalari qazib olinadi. Asosiy sanoat tarmoqlari: rangli va qora metallurgiya. Neftni qayta işlaş, kimyo, oziq-ovqat, radioelektronika sanoati korxonalari mavjud. Raketa, q.x. jihozlari işlab çiqariladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЮТА — АҚШнинг ғарбий қисмидаги штат. Майд. 219,9 минг км2. Аҳолиси 2,31 млн. киши (2002). Маъмурий маркази — СолтЛейкСити шаҳри Ҳудудининг катта қисмини тоғ тизмалари (энг баланд жойи 4123 м) ва чуқур даралар билан кесилган чўл ландшафтли ясситоғлик эгаллайди. Шарқда Қояли тоғларга туташиб кетган. Янв.нинг ўртача т-раси —2° дан —4° гача, июлники 17—20°. Йиллик ёғин 250—400 мм. Асосий дарёси — Колорадо. Кўл кўп; энг йириги — Катта Шўр кўл. Аҳоли, асосан, воҳаларда яшайди. Хўжалигида кончилик ва қ.х. етакчи. Қ.х. маҳсулотларининг 75%ни чорвачилик беради. Суғориладиган ерларда қанд лавлаги, сабзавотлар етиштирилади. Фойдали қазилмалардан нефть, табиий газ, тошкўмир, мис, полиметаллар, олтин, темир ва уран рудалари қазиб олинади. Асосий саноат тармоқлари: рангли ва қора металлургия. Нефтни қайта ишлаш, кимё, озиқ-овқат, радиоэлектроника саноати корхоналари мавжуд. Ракета, қ.х. жиҳозлари ишлаб чиқарилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.