Yuz
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 8–9-b. — ziyouz.com
Yuz YUZ, juz — yirik özbek qabilalaridan biri. 20-asrning boşlarida Yu.lar Özbekiston va Tojikiston hududida yaşagan (60 ming). Yu.larning boşqa özbek qabilalari bilan aralaş holda yaşab kelgan guruhlari ham mavjud bölib, ular mas, qirqYu., möğulYu., naymanYu., turkmanYu. va boşqalar etnik nomlar bilan atalgan. Yularning etnogenezi qadimiy qipçoq özbeklari bilan boğliq.
Yu.lar, asosan, Toşkent, Sirdaryo, Jizzax, Samarqand va Surxondaryo viloyatlarida yaşaganlar. Yu.lar 3 ta yirik tarmoqqa bölinadi: Marka bolasi, Qorapçi, Rajab bolasi.
19-asr davomida Yu.larning köpçiligi ötroklaşib, dehqonçilik bilan şuğullanganlar. Çöl va toğ oldida (Jizzax va Öratepa oraliğida) yaşovçi Yu.larning bir qismi yarim ötroq holda istiqomat qilişgan. Yu.larning xöjaligida dehqonçilik bilan bir qatorda çorvaçilik ham salmoqli örin tutgan. 20-asrning 20—30-y.larida Yu.lar özbek xalqi tarkibiga qöşilib ketganlar.
Ad.: Doniyorov X., Özbek xalqining şajaravaşevalari, T., 1968; Karmmşeva B.X., Oçerki etniçeskoy istorii yujnnx rayonov Tadjikistana i Uzbekistana, M., 1976; Böriyev O., Etnologiya atamalarining qisqaça izohli luğati, Qarşi, 2004.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЮЗ, жуз — йирик ўзбек қабилаларидан бири. 20-асрнинг бошларида Ю.лар Ўзбекистон ва Тожикистон ҳудудида яшаган (60 минг). Ю.ларнинг бошқа ўзбек қабилалари билан аралаш ҳолда яшаб келган гуруҳлари ҳам мавжуд бўлиб, улар мас, қирқЮ., мўғулЮ., найманЮ., туркманЮ. ва бошқалар этник номлар билан аталган. Юларнинг этногенези қадимий қипчоқ ўзбеклари билан боғлиқ.
Ю.лар, асосан, Тошкент, Сирдарё, Жиззах, Самарқанд ва Сурхондарё вилоятларида яшаганлар. Ю.лар 3 та йирик тармоққа бўлинади: Марка боласи, Қорапчи, Ражаб боласи.
19-аср давомида Ю.ларнинг кўпчилиги ўтроклашиб, деҳқончилик билан шуғулланганлар. Чўл ва тоғ олдида (Жиззах ва Ўратепа оралиғида) яшовчи Ю.ларнинг бир қисми ярим ўтроқ ҳолда истиқомат қилишган. Ю.ларнинг хўжалигида деҳқончилик билан бир қаторда чорвачилик ҳам салмоқли ўрин тутган. 20-асрнинг 20—30-й.ларида Ю.лар ўзбек халқи таркибига қўшилиб кетганлар.
Ад.: Дониёров X., Ўзбек халқининг шажаравашевалари, Т., 1968; Карммшева Б.Х., Очерки этнической истории южннх районов Таджикистана и Узбекистана, М., 1976; Бўриев О., Этнология атамаларининг қисқача изоҳли луғати, Қарши, 2004.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.