Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Z

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 1-b. — ziyouz.com

    Z — özbek-kirill alifbosining töqqizinçi harfi. Til oldi, sirğaluvçi, jarangli undoş tovuş. Sözning boşi (zar, zarur), örtasi (oziq, çiziq), oxirida (kuz, tuz) kela oladi. Söz oxirida jarangsizlanib «s» tovuşiga tomon bir oz özgaradi (siz — sis, körasiz — körasis), bu hol imloda aks etmaydi. Tub özbekça sözlarda söz boşida deyarli qöllanmaydi. Jahon yozuvi tarixida turkiy xalqlar, şu jumladan, özbek xalqi uçun umumiy bölgan yozuvlarda Z harfi öziga xos şaklda bölgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    З — ўзбек-кирилл алифбосининг тўққизинчи ҳарфи. Тил олди, сирғалувчи, жарангли ундош товуш. Сўзнинг боши (зар, зарур), ўртаси (озиқ, чизиқ), охирида (куз, туз) кела олади. Сўз охирида жарангсизланиб «с» товушига томон бир оз ўзгаради (сиз — сис, кўрасиз — кўрасис), бу ҳол имлода акс этмайди. Туб ўзбекча сўзларда сўз бошида деярли қўлланмайди. Жаҳон ёзуви тарихида туркий халқлар, шу жумладан, ўзбек халқи учун умумий бўлган ёзувларда З ҳарфи ўзига хос шаклда бўлган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.