Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Zabaykalye

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 1–2-b. — ziyouz.com

    Zabaykalye — Baykal kölidan şarkda joylaşgan toğli hudud. Şim. dan janubga 1000 km ga çözilgan. Aksari örtaça balandlikdagi (1200—1300 m) toğlar ölkasi; şim. va ğarbda baland toğlar (3000 m gaça) b-n öralgan. Z.ning 2/3 qismi granitlardan tuzilgan. Oltin, titan, temir, rux, qönğir kömir va toşkömir konlari bor. Z.ning şim.- ğarbiy qismida Baykal böyi baland tizmalari (Xamar-Daban, Barguzin, Jida, bal. 2500—3000 m gaça) va 3. toğlari hamda katta soyliklar joylaşgan. Bu qismida 9—10 balli, şarkroqdagi örtaça, past toğlarda va yassi tekisliklarda 6—7 balli zilzila bölib turadi. Iklimi keskin kontinental. Yanv.ning örtaça t-rasi —20° (—35° gaça), iyulniki soyliklarda 15°, toğlarda 7—10°. Yiliga örtaça 250 mm dan 1000 mm gaça yoğin tuşadi. Yirik daryolari: Vitim, Olyokma, Selenga, Şilka, Argun. Köllari: Baykal, Torey, Baunt, Yeravnoye, Gusinoye.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЗАБАЙКАЛЬЕ — Байкал кўлидан шаркда жойлашган тоғли ҳудуд. Шим. дан жанубга 1000 км га чўзилган. Аксари ўртача баландликдаги (1200—1300 м) тоғлар ўлкаси; шим. ва ғарбда баланд тоғлар (3000 м гача) б-н ўралган. З.нинг 2/3 қисми гранитлардан тузилган. Олтин, титан, темир, рух, қўнғир кўмир ва тошкўмир конлари бор. З.нинг шим.- ғарбий қисмида Байкал бўйи баланд тизмалари (Хамар-Дабан, Баргузин, Жида, бал. 2500—3000 м гача) ва 3. тоғлари ҳамда катта сойликлар жойлашган. Бу қисмида 9—10 балли, шаркроқдаги ўртача, паст тоғларда ва ясси текисликларда 6—7 балли зилзила бўлиб туради. Иклими кескин континентал. Янв.нинг ўртача т-раси —20° (—35° гача), июлники сойликларда 15°, тоғларда 7—10°. Йилига ўртача 250 мм дан 1000 мм гача ёғин тушади. Йирик дарёлари: Витим, Олёкма, Селенга, Шилка, Аргунь. Кўллари: Байкал, Торей, Баунт, Еравное, Гусиное.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.